پیامدهای اختلال در تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی

تک حادثه در تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی جهانی

بر اساس اظهارات نونگ هونگ، مدیر اجرایی مؤسسه مطالعات چین و آمریکا در واشنگتن، تنگه هرمز به عنوان یک «تقویت‌کننده انتظارات جهانی» در صنایع انرژی و کشتیرانی عمل می‌کند. هرگونه اختلال کوچک در این آبراه حیاتی، مانند یک رهگیری، اسکورت، یا حمله به یک کشتی، حتی بدون زیان‌های قابل توجه، می‌تواند پویایی ریسک-پاداش را در سطح بین‌المللی تغییر دهد. این امر از طریق افزایش قیمت نفت، نرخ‌های بیمه، و عدم قطعیت‌های ناشی از تغییر مسیرها و زمان‌بندی‌های حمل و نقل، به اقتصاد گسترده‌تر سرایت خواهد کرد.

این کارشناس تأکید کرد که عملیات‌های رهگیری دریایی و اسکورت در این منطقه با تماس نزدیک، سرعت بالا و کمبود شفافیت اطلاعاتی همراه است. وقوع تصادف، شلیک اخطار، یا آسیب‌های تصادفی، نه تنها خطر درگیری نظامی را افزایش می‌دهد، بلکه ضربه مستقیمی به انتظارات مربوط به قیمت نفت و حمل و نقل وارد می‌کند. این توضیحات در بحبوحه تنش‌های فیمابین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است.

اهمیت استراتژیک تنگه هرمز

تنگه هرمز یکی از شریان‌های اصلی تجارت جهانی انرژی است و هرگونه وقفه در تردد آن خطرات اقتصادی گسترده‌ای به همراه دارد. این تنگه مسیر عبور بخش عمده‌ای از نفت خاورمیانه به بازارهای جهانی است و هرگونه عملیات نظامی یا امنیتی در آن بلافاصله بر بازارهای آتی تأثیر می‌گذارد.

• نوسانات بازار انرژی: هر حادثه کوچک مستقیماً بر قیمت جهانی نفت خام تأثیر می‌گذارد.
• افزایش نرخ بیمه: ریسک‌های بالاتر منجر به افزایش چشمگیر حق بیمه برای کشتی‌های عبوری می‌شود.
• اختلال در لجستیک: زمان‌بندی‌های حمل و نقل جهانی دچار تأخیرهای غیرقابل پیش‌بینی خواهد شد.
• عدم شفافیت: ماهیت عملیات‌های دریایی در این منطقه، مدیریت بحران و کاهش اثرات منفی را دشوار می‌سازد.
• ریسک‌های بین‌المللی: افزایش تنش‌ها می‌تواند از یک حادثه دریایی به درگیری‌های گسترده‌تر منطقه‌ای تبدیل شود.

نونگ هونگ اظهار داشت: «یک رهگیری، اسکورت یا حمله واحد به یک کشتی، حتی بدون تلفات قابل توجه، برای ایجاد مجدد ارزیابی پویایی ریسک-پاداش کافی خواهد بود که می‌تواند از طریق قیمت نفت، نرخ‌های بیمه و عدم قطعیت مرتبط با تغییر مسیر و برنامه‌های حمل و نقل به اقتصاد گسترده‌تر سرایت کند.»

مروری بر رویدادهای اخیر نشان می‌دهد که تنش‌ها در منطقه خلیج فارس همواره عاملی مهم در برآورد ریسک‌های جهانی بوده‌اند. مقامات آمریکایی نیز در اظهارات جداگانه‌ای بر افزایش تحرکات نظامی در نزدیکی ایران تأکید کرده‌اند.

وی همچنین افزود: «در صورت وقوع یک برخورد، شلیک اخطار، یا آسیب تصادفی، نه تنها خطر یک درگیری نظامی افزایش می‌یابد، بلکه ضربه‌ای به انتظارات مربوط به قیمت نفت و حمل و نقل وارد خواهد شد.»

در نتیجه، ثبات تنگه هرمز نه تنها برای کشورهای منطقه، بلکه برای کل سیستم انرژی و زنجیره تأمین جهانی از اهمیت حیاتی برخوردار است و هرگونه بی‌ثباتی کوتاه‌مدت نیز می‌تواند واکنش‌های زنجیره‌ای شدیدی را در بازارهای بین‌المللی ایجاد کند.