اخراج پیمان نیو استارت ریسک درگیری هستهای را افزایش میدهد
بر اساس گزارشها بدون چارچوب پیمان «نیو استارت»، برنامهریزی راهبردی دو طرف بر اساس عدم قطعیت و سناریوهای بدبینانه خواهد بود که خطر درگیری هستهای را افزایش میدهد.
انقضای پیمان «نیو استارت» و افزایش تهدید هستهای
انقضای پیمان «کاهش تسلیحات استراتژیک جدید» (New START Treaty) بین روسیه و ایالات متحده نگرانیهای جدی در سطح بینالمللی ایجاد کرده است. بر اساس تحلیلهای منتشر شده، از جمله مقاله روزنامه چینی «چاینا دیلی»، فقدان چارچوب این پیمان باعث میشود که برنامهریزی راهبردی هر دو طرف بر پایه عدم قطعیت و ارزیابی بدبینانهترین سناریوها استوار شود که این امر ریسک وقوع یک درگیری هستهای را به شدت افزایش میدهد. این پیمان که در ۵ فوریه منقضی شد، نقش مهمی در مهار مسابقه تسلیحاتی هستهای ایفا میکرد. روسیه پیشتر اعلام آمادگی کرده بود که برای یک سال دیگر به محدودیتهای کمی این سند پایبند بماند، به شرطی که واشنگتن نیز متقابلاً عمل کند. با این حال، ایالات متحده تا کنون پاسخی روشن به این پیشنهاد نداده است. وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که طرفین دیگر متعهد به هیچیک از الزامات ذیل پیمان نیستند و برای آینده خود آزاد عمل خواهند کرد؛ هرچند مسکو قصد دارد با مسئولیتپذیری پیش برود و سیاستهای تسلیحات تهاجمی راهبردی خود را بر اساس تحلیل دقیق سیاست نظامی آمریکا تنظیم کند.
عدم پاسخگویی آمریکا سیگنال بسیار بدی به قدرتهای هستهای ارسال کرده است. کارشناسان تأکید دارند که آمریکا، به عنوان مدعی مسئولیت ویژه در عدم اشاعه هستهای، باید به پیشنهاد روسیه برای گفتگو سازنده پاسخ مثبت دهد یا حداقل برای تمدید یک ساله توافق تلاش کند. برخی تحلیلگران آمریکایی نگرانند که این وضعیت منجر به آغاز شدن یک مسابقه تسلیحاتی هستهای جدید شود که هر بحرانی را خطرناکتر میسازد.
- فقدان چارچوب «نیو استارت» برنامهریزیها را بر پایه «بدترین سناریوها» بنا مینهد.
- روسیه آمادگی خود را برای تمدید یکساله محدودیتها در صورت اقدام متقابل واشنگتن اعلام کرده بود.
- انقضای پیمان در ۵ فوریه، طرفین را از تعهدات ذیل آن رها میسازد.
- نگرانیهای بینالمللی از تشدید تنشها و احتمال وقوع اشتباهات محاسباتی وجود دارد.
- چین موضعی محتاطانه درباره مشارکت در توافقات محدودسازی تسلیحاتی ابراز کرده است، زیرا پتانسیل هستهای خود را در سطح کفایت برای امنیت ملی میداند.
ایالات متحده «مسئولیت ویژهای در قبال عدم اشاعه دارد و باید به پیشنهاد روسیه برای تمدید پیمان برای یک سال یا ورود به گفتوگوی سازنده برای توافق بر سر پیمانی جدید به هر چه زودتر پاسخ دهد که حفظ رژیم بازدارندگی هستهای را تضمین کند.»
آلستیر برنت، رئیس ارتباطات کمپین بینالمللی برای لغو سلاحهای هستهای (ICAN)، معتقد است «فقدان پاسخ از سوی رئیس جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، ناامیدکننده است و هر بحرانی را خطرناکتر ساخته و ریسک اشتباهات و سوءمحاسبات را افزایش میدهد.»
در نهایت، ادامه این وضعیت بدون تجدید یا جایگزینی پیمان «نیو استارت»، چشمانداز امنیت استراتژیک جهانی را تیره و تار میسازد. این بحران نشاندهنده اهمیت محوری گفتوگوهای کنترل تسلیحات برای حفظ ثبات بینالمللی و جلوگیری از ورود جهان به دورانی جدید از رقابت تسلیحاتی غیرقابل پیشبینی است.
