تغذیه سنتی میتواند «اپیدمی دیابت» نپال را معکوس کند
پزشکان امیدوارند بازگشت به غذاهای سنتی نپال مانند عدس و برنج بتواند نرخ بالای دیابت نوع ۲ را که ناشی از مصرف غذاهای غربی است، کاهش دهد، زیرا داروها اغلب گران هستند.
احیای سلامت نپال با بازگشت به رژیم غذایی سنتی
مطالعات نشان میدهند که بازگشت به غذاهای سنتی نپال مانند دال بهات (عدس و برنج) که نسلها مردم این کشور را تغذیه کرده است، میتواند به مقابله با «اپیدمی دیابت» ناشی از هجوم غذاهای غربی ناسالم کمک کند. در نپال، تقریباً از هر پنج نفر بالای ۴۰ سال، یک نفر به دیابت نوع ۲ مبتلا است و از آنجایی که داروهای دیابت اغلب برای بسیاری از خانوادهها غیرقابل دسترس هستند، این وضعیت به یک بار اجتماعی و اقتصادی طولانیمدت تبدیل شده است. راهکارهای مبتنی بر تغییر رژیم غذایی نتایج امیدوارکنندهای در معکوس کردن این بیماری نشان دادهاند.
یک کارآزمایی پایلوت در کاتماندو با شرکت ۷۰ بیمار دیابتی که سابقه طولانی داشتند، توانست با رژیم غذایی سنتی کنترلشده از نظر کالری، ۴۳ درصد از بیماران را وارد مرحله خواب بیماری کند. پروفسور مایک لین، متخصص تغذیه از دانشگاه گلاسکو، که در این مطالعات همکاری دارد، اشاره میکند که افراد آسیایی از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به دیابت نوع ۲ هستند و با افزایش وزن کمتری دچار این بیماری میشوند، اما نکته مثبت این است که برای بهبود آن نیز به کاهش وزن کمتری (حدود نیمی از میزان مورد نیاز بیماران غربی) نیاز دارند.
روششناسی و اجرای برنامه غذایی
تیم تحقیقاتی برای اطمینان از اثربخشی و مقرون به صرفه بودن، برنامهای را با استفاده از مواد اولیه محلی و ارزانقیمت طراحی کردند. شرکتکنندگان در فاز اولیه به مدت هشت هفته روزانه ۸۵۰ کالری مصرف کردند که شامل صبحانهای از ماست و میوه و وعدههای اصلی دال بهات بود. پس از کاهش وزن اولیه، به نسخه پرکالریتری از همان رژیم برای حفظ وزن جدید روی آوردند. هدف این بود که مداخلهای در سطح جوامع و بدون نیاز مبرم به پزشکان یا بیمارستانها، و با کمک داوطلبان محلی (به ویژه زنان) انجام شود.
- برنامه غذایی بر الگوی سنتی و منظم تأکید دارد و از میانوعدهها و غذاهای فرآوریشده غربی پرچرب/پرشکر اجتناب میکند.
- تحقیقات نشان داده است که ۸۷ درصد غذاهای بستهبندیشده در کاتماندو از آستانههای توصیهشده سازمان بهداشت جهانی برای قند، چربی و نمک فراتر رفتهاند.
- دکتر لین معتقد است این رویکرد «بسیار مؤثرتر از هر دارو یا ماده سنتی است که اثری ندارد.»
- تشویق به مصرف برنج قهوهای به جای برنج سفید دو بار آسیابشده به دلیل محتوای بیشتر مواد مغذی، از جمله ویتامین B1، نیز بخشی از این راهکار است.
- کاهش فعالیت بدنی به دلیل پیشرفتهای فناوری که کارها را کمتر فیزیکی کرده است، نیز به عنوان یکی از عوامل افزایش نرخ دیابت ذکر شده است.
پروفسور لین بیان میکند: «آنها (مردم نپال) فقط باید مقدار کمتری وزن اضافه کنند تا دچار دیابت شوند، اما همچنین نیازی نیست که برای خلاص شدن از آن، وزن زیادی کم کنند.»
یک مطالعه در سال ۲۰۲۵ نشان داد که غذاهای بستهبندیشده در نپال حاوی مقادیر بالایی از قند، چربی و نمک هستند که مصرف آنها عامل اصلی افزایش بیماریهاست.
این رویکرد مبتنی بر تغذیه سنتی نه تنها یک استراتژی درمانی مقرون به صرفه است، بلکه یک راهحل فرهنگی برای مقابله با بحران بهداشت عمومی در نپال محسوب میشود و پتانسیل بالایی برای اجرای موفقیتآمیز در کشورهای همسایه با چالشهای مشابه دارد.
