همترازی نادر شش سیاره در راه است: فرصتی تماشایی در آسمان
در اواخر فوریه، شش سیاره عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون در یک صف نادر آسمانی قرار میگیرند که تماشای آن در شب امکانپذیر است.
رژه سیارات: همترازی نادر شش جرم آسمانی
علاقهمندان به فضا خود را برای یک نمایش آسمانی استثنایی در پایان فوریه آماده کنند؛ زیرا شش سیاره عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون در یک صف نزدیک به هم در آسمان شب قابل مشاهده خواهند بود. این پدیده که به آن “رژه سیارات” یا “همترازی سیارهای” میگویند، زمانی رخ میدهد که حداقل چهار یا پنج سیاره به طور همزمان دیده شوند، که این مورد خاص یک نمایش نادر محسوب میشود. این همترازی از دیدگاه زمین یک اثر بصری است، زیرا سیارات در واقعیت میلیونها تا میلیاردها کیلومتر از یکدیگر فاصله دارند. دلیل اصلی وقوع این رژهها این است که سیارات در یک صفحه نسبتاً مسطح به نام صفحه دایرةالبروج به دور خورشید میچرخند؛ با وجود سرعتها و فاصلههای متفاوت، زمانهایی پیش میآید که از دید ما، این سیارات در یک خط واحد قرار میگیرند. این پدیده قبلاً نیز رخ داده است؛ برای مثال، در فوریه ۲۰۲۵، هفت سیاره همترازی شگفتانگیزی داشتند که تکرار آن تا سال ۲۰۴۰ اتفاق نخواهد افتاد، که نشاندهنده ندرت رویدادهای شامل سیارات بیشتر است.
مشاهده سیارات با چشم غیرمسلح
فرصتهای مشاهده سیارات میتواند هفتهها یا حتی بیش از یک ماه طول بکشد، زیرا حرکات سیارهای آهسته و تدریجی است. در تاریخ ۲۸ فوریه، سیارات حداکثر تراکم و نزدیکی خود را خواهند داشت. چهار سیاره شامل عطارد، زهره، مریخ و مشتری با چشم عادی قابل مشاهده خواهند بود. با این حال، برای دیدن اورانوس و نپتون، که در مناطق بیرونی و سرد منظومه شمسی قرار دارند، به دوربین دوچشمی یا تلسکوپ نیاز است. عطارد ممکن است به دلیل موقعیت بسیار نزدیک به افق، گاهی اوقات دشوار باشد.
بهترین زمان و مکان برای تماشا
بهترین زمان برای مشاهده این رژه سیارهای، حدود ۳۰ دقیقه پس از غروب خورشید محلی و نگاه به سمت آسمان غرب است. برای دیدن سیارات بدون ابزار نوری، حداقل چند درجه بالاتر از افق، ترجیحاً ۱۰ درجه یا بیشتر، ضروری است. ناسا تأکید دارد که جو زمین در نزدیکی سطح، اجرام آسمانی را هنگام طلوع یا غروب کمنور میکند، زیرا نور آنها پراکنده و جذب میشود. این همترازی در سراسر جهان قابل مشاهده خواهد بود، اما تاریخ اوج آن ممکن است بر اساس موقعیت جغرافیایی کمی متفاوت باشد؛ مثلاً برای نیویورک و توکیو ۲۸ فوریه اوج است.
“گروههای سه، چهار یا حتی پنج سیارهای که قابل مشاهده باشند، غیرمعمول نیستند و تقریباً هر ساله ظاهر میشوند... اما هرچه تعداد سیارات درگیر بیشتر باشد، نیاز به همترازی بیشتر است که رژههای کامل هفت سیارهای را نسبتاً نادر میسازد.”
“این برای علاقهمندان به نجوم یک امتیاز بزرگ است، زیرا امکان مقایسه بصری با فاصله چند سیاره در یک زمان، تجربه منحصربهفردی را فراهم میآورد.”
این همترازی شش سیارهای عطارد، زهره، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون در فوریه یک رویداد نجومی برجسته است که پاداشی بصری برای کاوشگران آسمان فراهم میکند. با آمادهسازی وسایل مشاهده و انتخاب زمان مناسب پس از غروب آفتاب در افق غربی، میتوان از این نمایش نادر بهرهمند شد.
