روسیه تلاش کرد واتس‌اپ را مسدود کند؛ نگرانی‌ها از کنترل دولتی پیام‌رسان‌ها

تلاش روسیه برای مسدودسازی کامل واتس‌اپ

قصد دولت روسیه برای «مسدودسازی کامل» اپلیکیشن واتس‌اپ، متعلق به متا، به منظور سوق دادن کاربران به سمت اپلیکیشن ارتباطی تحت حمایت دولت به نام Max، توسط سخنگوی این شرکت اعلام شد. این اقدام در راستای تلاش‌های کرملین برای دستیابی به یک «اینترنت مستقل» صورت می‌گیرد؛ فضایی آنلاین که از فناوری‌های غربی و نفوذ خارجی منزوی شده و در برابر کنترل دولتی آسیب‌پذیرتر باشد. سخنگوی واتس‌اپ این حرکت را یک «گام رو به عقب» دانسته و اظهار داشت که تلاش برای قطع ارتباط بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر از ارتباطات خصوصی و رمزنگاری‌شده ایمن، تنها به کاهش امنیت مردم در روسیه منجر می‌شود. این شرکت تأکید کرده است که تمام تلاش خود را برای حفظ ارتباط کاربران انجام می‌دهد.

این رویداد در بحبوحه سرکوب گسترده‌تر شبکه‌های اجتماعی توسط روسیه رخ می‌دهد که اخیراً شامل تلگرام نیز شده است. تلگرام که روزانه توسط بیش از ۶۰ میلیون روس استفاده می‌شود، شاهد محدودیت‌هایی بود که انتقاداتی را از سوی نیروهای خط مقدم، وبلاگ‌نویسان حامی جنگ و چهره‌های مخالف تبعیدی برانگیخت. پاول دوروف، بنیانگذار تلگرام، در واکنش به این اختلالات، محدود کردن آزادی شهروندان را راه‌حلی اشتباه خواند و بر موضع تلگرام در حمایت از آزادی بیان و حریم خصوصی تأکید کرد.

اپلیکیشن دولتی Max که الهام‌گرفته از «سوپر اپلیکیشن» چینی WeChat است، حدود ۵۵ میلیون کاربر در روسیه دارد. دولت روسیه دستور داده است که این اپلیکیشن بر روی گوشی‌های جدید نصب شود؛ اقدامی که منتقدان آن را تلاشی برای جاسوسی از کاربران می‌دانند، هرچند رسانه‌های دولتی این ادعاها را رد می‌کنند. واتس‌اپ با حداقل ۱۰۰ میلیون کاربر، پرکاربردترین سرویس پیام‌رسان در روسیه محسوب می‌شود، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که مقامات روسی فیسبوک و اینستاگرام (هر دو متعلق به متا) را نیز از دایرکتوری نظارتی خود حذف کرده‌اند.

• تلاش برای مسدودسازی کامل واتس‌اپ به منظور ارتقای اپلیکیشن دولتی Max.
• واتس‌اپ این اقدام را تهدیدی علیه امنیت و ارتباطات خصوصی کاربران روسیه می‌داند.
• محدودیت‌ها بخشی از استراتژی کرملین برای دستیابی به اینترنت مستقل و تحت کنترل دولت است.
• سرکوب اخیر تلگرام نیز با انتقاداتی از سوی نیروهای نظامی و مخالفان مواجه شده است.
• مقامات روسی اعلام کرده‌اند که تنها در صورت پیروی متا از قوانین محلی، امکان توافق وجود دارد.

سخنگوی واتس‌اپ گفت: «تلاش برای منزوی کردن بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر از ارتباطات خصوصی و ایمن، گامی رو به عقب است و تنها به کاهش امنیت مردم در روسیه منجر می‌شود.»

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اظهار داشت: «این دوباره مسئله اجرای قانون است. اگر شرکت متا این کار را انجام دهد و وارد گفتگو با مقامات روسی شود، آنگاه ما امکان رسیدن به توافق را خواهیم داشت.»

این تلاش‌ها نشان‌دهنده تنش فزاینده میان دولت روسیه و شرکت‌های فناوری غربی بر سر کنترل جریان اطلاعات و حفظ حاکمیت دیجیتال در فضای آنلاین این کشور است. تداوم این مداخلات می‌تواند پیامدهای عمیقی بر آزادی دسترسی به اطلاعات برای میلیون‌ها کاربر روسی داشته باشد.