اجرای طرح پیشگیری از مصرف دخانیات در مدارس کشور

بحران مصرف دخانیات و نفوذ به سنین پایین

شکسته شدن قبح مصرف دخانیات در جامعه ایران زنگ خطری جدی است، به طوری که استعمال سیگار اکنون به سنین پایین و حتی دانش‌آموزان ابتدایی رسیده است. کارشناسان، سیگار را به عنوان “دروازه ورود به اعتیاد” قلمداد می‌کنند؛ ماده‌ای که حاوی صدها ماده سمی و شیمیایی خطرناک است و سلامت مصرف‌کننده و اطرافیان او را به خطر می‌اندازد و زمینه‌ساز انواع سرطان‌ها می‌شود. نگرانی اصلی امروز، عادی‌سازی مصرف مواد دخانی در میان نوجوانان، به‌ویژه دختران است. معاون اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرده است که مصرف دخانیات در میان دختران جوان رشد ۱۳۵ درصدی داشته است. این در حالی است که قبح مصرف جمعی و علنی دخانیات از بین رفته و جوانان هیچ ابایی از مصرف در جمع ندارند. دبیر طرح پیشگیری از مصرف دخانیات نیز کاهش سن شروع مصرف سیگار تا ۱۰ سالگی را تأیید کرده و این معضل را ناشی از عدم اجرای قانون جامع کنترل مصرف دخانیات مصوب ۱۳۸۵ می‌داند.

نقش تبلیغات و شرکت‌های بزرگ

شرکت‌های فروش سیگار با ترفندهای تبلیغاتی گسترده، به‌ویژه با هدف قرار دادن نوجوانان و جوانان (دختران و زنان)، قبح مصرف سیگار را شکسته و بازار هدف خود را گسترش داده‌اند. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که طبق اظهارات مقامات، شرکت‌های بزرگ خارجی، حتی در شرایط تحریم‌های دارویی، به‌صورت رسمی در کشور شعبه زده و اقدام به تولید سیگار می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد که مصرف دخانیات در میان زنان (۱۸ تا ۲۵ سال) حدود ۱۳۵ درصد افزایش یافته است. مصرف قلیان به عنوان یک مصرف گروهی، حتی نگران‌کننده‌تر بوده و در زنان با رشد ۵۷ درصدی در بازه پنج ساله همراه بوده، در حالی که این نرخ در مردان تنها ۱۷ درصد بوده است.

• تقریباً تمام افرادی که وارد چرخه اعتیاد شده‌اند، سابقه مصرف دخانیات داشته‌اند.
• گردش مالی بازار دخانیات سالانه حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود که بخش عمده آن تحت مالکیت شرکت‌های خارجی است.
• سالانه حدود ۶۰ هزار نفر در کشور بر اثر مصرف دخانیات جان خود را از دست می‌دهند.
• قانون جامع مبارزه با دخانیات مصوب ۱۳۸۵ به دلیل موانع و دخالت مافیای دخانیات به طور مؤثر اجرا نشده است.
• سالانه ۶۵ تا ۷۰ میلیارد نخ سیگار در کشور تولید می‌شود که بیش از ۸۰ درصد آن در اختیار شرکت‌های خارجی است.

“مصرف دخانیات یکی از مهم‌ترین دروازه‌های ورود به آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد است.”

“بیشترین شیوع الگوی مصرف دخانیات و قلیان در زنان در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال مشاهده می‌شود.”

اجرای طرح پیشگیری در مدارس

در پاسخ به این چالش، طرحی با حمایت وزیر آموزش‌و‌پرورش قرار است به زودی در کل مدارس کشور اجرا شود. این طرح که سابقه ۱۸ ساله فعالیت در ۴۰۰ مدرسه را نیز دارد، شامل آموزش‌هایی برای پیشگیری از مصرف دخانیات است. آموزش‌ها از پایه سوم تا ششم ابتدایی با تمرکز بر آگاهی‌بخشی والدین و از پایه هفتم تا دیپلم با آموزش ترکیبی اولیا و دانش‌آموزان صورت خواهد گرفت. هدف اصلی، مقابله با نفوذ این آسیب اجتماعی به نسل‌های آینده ایران است.