تحویل پهپادهای نظامی آمریکایی به ارمنستان و حمایت از پاشینیان
سفر معاون ترامپ به ایروان و اعلام تحویل پهپادهای شناسایی وی-بت به ارتش ارمنستان، نشانهای از نزدیکی ایروان به واشنگتن و فاصله گرفتن از مسکو است.
سفر معاون ترامپ به ارمنستان و تحولات ژئوپلیتیک
نخستین سفر یک معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، به ارمنستان، نقطه عطفی در روابط ایروان و واشنگتن محسوب میشود و نشاندهنده چرخش این کشور از روسیه به سمت غرب است. در جریان این سفر، ونس حمایت خود را از نامزدی نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در انتخابات ماه ژوئن اعلام کرد و بر همکاریهای بلندمدت بین دو کشور تأکید نمود. این نزدیکی سیاسی با اعلام تحویل پهپادهای شناسایی آمریکایی وی-بت به ارتش ارمنستان همراه بود که ارزش آن ۱۱ میلیون دلار برآورد شده و اولین محموله تجهیزات نظامی آمریکایی به این کشور است.
این پهپادها، از نوع عمودپرواز و عمودفرود هستند و قابلیت استفاده در مناطق کوهستانی ارمنستان را دارند. کارشناسان معتقدند این سامانهها میتوانند توان شناسایی، پایش و تعیین اهداف ارتش ارمنستان را به شدت افزایش دهند، خلأ اطلاعاتی وجودی در نبردهای گذشته را پر کنند و دقت سامانههای تسلیحاتی را بهبود بخشند. این پهپادها مشابه سامانههایی هستند که در اختیار نیروهای اوکراین نیز قرار گرفتهاند و برای هدایت سامانههای دوربرد به کار میروند.
همکاریهای چندجانبه و سرمایهگذاریهای اقتصادی
علاوه بر تحولات نظامی، چندین توافق مهم دیگر در جریان این سفر اعلام شد. توافقی برای همکاری در حوزه انرژی هستهای با هدف صادرات فناوریهای هستهای ایالات متحده و ساخت راکتورهای کوچک آمریکایی در ارمنستان به دست آمد. در بخش فناوری، استارتاپ آمریکایی-ارمنی «فایربرد» متعهد شد چهار میلیارد دلار دیگر برای احداث یک ابررایانه و مرکز داده در ارمنستان سرمایهگذاری کند، پروژهای که با مجوز دولت آمریکا برای فروش ۴۱ هزار تراشه انویدیا پشتیبانی میشود و بزرگترین سرمایهگذاری تاریخ فناوری اطلاعات ارمنستان خواهد بود.
«میدانم که [پاشینیان] انتخاباتی در پیش دارد. درباره آن صحبت نمیکنم، اما اگر حمایت من ارزشی داشته باشد، او از آن برخوردار است، چون میداند چگونه همکاریهای بلندمدتی ایجاد کند که ضامن پایداری صلح با [جمهوری آذربایجان] باشد.»
وابستگی روند صلح به حمایت غرب
این سفر در حالی صورت گرفت که روند صلح بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان، بهویژه پس از توافق صلح اوت ۲۰۲۵ که با میانجیگری دونالد ترامپ حاصل شد، در کانون توجه قرار دارد. حمایت علنی غرب از پاشینیان، که با دریافت کمکهزینه از اتحادیه اروپا برای مقابله با اطلاعات نادرست نیز همراه بوده، نشاندهنده اجماع غرب بر حمایت از رهبر فعلی ارمنستان است. تحلیلگران اشاره میکنند که تداوم حضور پاشینیان به پیشرفت روند صلح گره خورده است.
«در حالی که تنها شواهد غیر مستقیمی از فعالیتهای روسیه وجود دارد، اتحادیه اروپا و آمریکا به صورت علنی در حال مداخله هستند.»
جیدی ونس پس از ایروان عازم باکو شد تا موضوع شهروندان ارمنی زندانی در باکو را پیگیری کند. این اقدامات نشاندهنده تلاشهای فعالانه آمریکا برای تثبیت نفوذ خود و پیشبرد توافقهای صلح منطقهای است، حتی اگر انتقاداتی نسبت به وابستگی این روندها به افراد خاص مطرح باشد.
