وراثت زمین در روایات مهدوی: صلاحیت اخلاقی یا قدرت نظامی؟

وراثت زمین در منطق روایات مهدوی

موضوع وراثت زمین و به دست گرفتن حکومت جهانی از مفاهیم کلیدی در روایات مهدوی است که توسط کارشناسان علوم دینی مورد بررسی قرار می‌گیرد. بر اساس دیدگاه ارائه شده، تصور رایج مبنی بر اینکه زمین از طریق قدرت نظامی و ثروت به دست می‌آید، صحیح نیست. محمدعلی محمدی، کارشناس علوم دینی، بر این باور است که تعبیر «آخرین دولت» در این روایات نشان می‌دهد که حکومت حضرت امام زمان(عج) نقطه پایانی چرخه تاریخی آزمون‌های بشری در عرصه حاکمیت و سیاست خواهد بود. این امر به این دلیل است که تمامی جریان‌ها و اندیشه‌های بشری فرصت تجربه حکمرانی را داشته‌اند تا دلیلی باقی نماند که مدعی شوند اگر بر مسند قدرت بودند، عدالت را محقق می‌ساختند.

این تحلیل بر مبنای آیه‌ای از قرآن است که می‌فرماید: «وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ… أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ». این آیه تأکید می‌کند که وراثت زمین در تمدن قرآنی نه بر پایه زورآزمایی‌های مادی، بلکه مبتنی بر صلاحیت اخلاقی و معنوی تعریف می‌شود و این اصلی است که شاکله دولت مهدوی را تشکیل می‌دهد.

ویژگی‌های حکومت جهانی امام زمان(عج)

حکومت حضرت مهدی(عج) صرفاً یک تحول سیاسی ساده نیست، بلکه یک دگرگونی عمیق تمدنی محسوب می‌شود. قرار است در عصر ظهور، مفاهیمی چون امنیت روانی، عدالت اجتماعی و توحید عملی در سطح جهان نهادینه شوند، که قرین با مفهوم قرآنی «لِیَعْبُدُونَنِی لَایُشْرِکُونَ بِی شَیْئًا» است. این مرحله تحقق یک آرمان الهی است که ناشی از خستگی تمدنی بشر از ظلم و بی‌عدالتی تاریخی رخ می‌دهد.

• اتمام حجت تاریخی: تأخیر در ظهور برای اتمام حجت با تمام مکاتب و جریان‌های بشری صورت گرفته است.
• پایان تجربه حکمرانی: دولت مهدوی به عنوان آخرین دولت تاریخی در نظر گرفته می‌شود، زیرا بشریت به بلوغ حقیقی خود تحت هدایت الهی دست می‌یابد.
• مبنای صلاحیت: واگذاری زمین به شایستگان بر اساس معیارهای معنوی و اخلاقی تعریف شده است، نه توان نظامی.
• تحقق عدالت: زمین پس از لبریز شدن از ظلم، با عدل جهانی پر خواهد شد که یک قاعده تربیتی مستمر در سنت الهی است.

«وراثت زمین در منطق قرآن نه بر اساس قدرت نظامی یا ثروت، بلکه بر مبنای صلاحیت اخلاقی و معنوی تعریف می‌شود و این اصل، شالوده حکومت مهدوی را تشکیل می‌دهد.»

«...حرکت بشر متوقف نمی‌شود، بلکه از آن جهت که بشر پس از آن، به بلوغ حقیقی خود در سایه هدایت الهی دست می‌یابد و این همان وعده قطعی قرآن درباره عاقبتِ متقین است.»

مسئولیت منتظران واقعی

انتظار ظهور یک رویکرد منفعلانه نیست، بلکه یک مسئولیت‌ساز است. در منطق قرآن و اهل‌بیت(ع)، منتظر حقیقی فردی است که خود را در تراز جامعه موعود تربیت کرده و فعالانه در مسیر حق‌خواهی، و گام بردارد. این آمادگی فردی و اجتماعی، بستر لازم برای استقرار آخرین دولت الهی را فراهم می‌سازد.