احکام شرعی حجاب در موقعیت‌های گوناگون اجتماعی از منظر رهبر معظم انقلاب

احکام شرعی حجاب در موقعیت‌های مختلف اجتماعی

پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر معظم انقلاب، به تازگی مجموعه‌ای از احکام شرعی مرتبط با حجاب و پوشش در محیط‌های گوناگون مانند اجتماعی، آموزشی و خانوادگی را منتشر کرده است که به پرسش‌های متعدد مخاطبان پاسخ می‌دهد. این احکام بر وجوب حفظ حجاب در برابر نامحرمان تأکید داشته و استثنائات آن را محدود به مواقع ضرورت و در حد ضرورت می‌داند. یکی از مسائل مطرح شده، پوشیدن «لباس شهرت» است که بر اساس احتیاط واجب جایز نیست؛ لباس شهرت لباسی است که به دلیل رنگ، دوخت یا علل دیگر، پوشنده را در برابر مردم انگشت‌نما کند و توجه آنان را جلب نماید.

در زمینه محیط‌های آموزشی، اگرچه ورود به دانشگاه برای تعلیم و تعلم اشکالی ندارد، اما اجتناب از نگاه حرام و اختلاط که منجر به خوف فتنه و فساد شود، واجب است. همچنین، تکلیف امر به معروف و نهی از منکر در صورت وجود شرایط، امر و نهی زبانی است و در صورت لزوم باید به مسئولان مربوطه ارجاع داده شود.

جزئیات احکام مربوط به پوشش و حجاب کامل

مباحث مطرح شده شامل موارد زیر است که رعایت پوشش کامل را ضروری می‌داند:

• پوشش در برابر پسر بچه ممیز: احتیاط واجب آن است که زن بدن و موی خود را از پسری که ممیز است (بالغ نشده ولی خوب و بد را می‌فهمد و بالقوه مورد توجه شهوانی است) بپوشاند.
• پوشیه و لباس شهرت: پوشیه «لباس عفاف» محسوب شده و لباس شهرت نیست؛ اما پوشیدن لباس شهرت بر اساس مد روز نیز بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.
• رضایت همسر: برای رعایت حجاب به طور کلی، رضایت همسر شرط نیست.
• پوشیدن لباس جنس مخالف: پوشیدن لباس جنس مخالف که بر آن عنوان تأنیث یا تذکیر صدق کند، جایز نیست.
• حجاب در خارج از کشور: برای زنان واجب است تمام بدن و موی سر خود را از نامحرم بپوشانند و تحصیل با رعایت حجاب کامل در کشورهایی که اجبار به رعایت قانون متفاوتی دارند، بلا مانع است.
• رنگ و نوع لباس: در حجاب واجب، رنگ و لباس معینی شرط نیست؛ هر لباسی که تمامی بدن (جز صورت و دست‌ها تا مچ) را بپوشاند و توجه نامحرم را جلب نکند، کافی است، حتی چادر لزوماً نباید مشکی باشد.

«به هر حال حفظ حجاب در مقابل نامحرم واجب است و جز در مواقع ضرورت و در حد ضرورت، نمی توان بر خلاف آن عمل کرد.»

«وظیفه شما - با وجود شرایط امر به معروف و نهی از منکر - امر و نهی زبانی است و در صورت نیاز به مراتب بالاتر، موضوع را به مسئولان مربوطه ارجاع دهید.»

این فتاوا مجدداً بر الزامات شرعی حجاب در موقعیت‌های مختلف اجتماعی و آموزشی تأکید کرده و وظایف افراد را در مواجهه با محذورات فرهنگی یا اجتماعی، مبتنی بر رعایت حجاب کامل می‌داند. همچنین، در مورد مسائلی چون اهدای موی سر یا بوی عطر لباس شسته شده، مواردی که مفسده یا جلب نظر نامحرم را در پی نداشته باشد، اشکال شرعی ندارد.