هشدار روزنامه اطلاعات در بهمن ۱۳۵۴ درباره ازدواج کودکان و طلاق

پیامدهای ازدواج زودهنگام در دهه ۱۳۵۰ شمسی

در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی، با وجود آنکه قانون حمایت از خانواده سن قانونی ازدواج را برای پسران ۲۰ و برای دختران ۱۸ سال تعیین کرده بود، آمارها نشان‌دهنده افزایش نگران‌کننده پرونده‌های طلاق بود. مدیران قوه قضائیه در سال ۱۳۵۴ به این موضوع واکنش نشان دادند و علت اصلی طلاق را سن پایین زوجین دانستند. این نگرانی‌ها به حدی جدی بود که روزنامه اطلاعات در تاریخ ۲۲ بهمن ۱۳۵۴ گزارشی ویژه با تیتر «کوچولوها را عروس و داماد نکنید!» منتشر کرد و ابعاد پدیده فرزندهمسری را مورد بررسی قرار داد.

بر اساس نتایج آن گزارش تاریخی، کارشناسان به این نتیجه رسیدند که بخش قابل توجهی از این ازدواج‌ها با شکست مواجه می‌شوند؛ به طور مشخص، ۵۹ درصد از زوج‌هایی که در سنین پایین اقدام به ازدواج کرده بودند، تجربه‌ای از خوشبختی در زندگی مشترک نداشتند. این آمار نشان می‌دهد که مسائل حقوقی و قانونی موجود نتوانسته بود مانع از رواج فرهنگی ازدواج نوجوانان شود و پیامدهای اجتماعی و عاطفی سنگینی به همراه داشت.

وضعیت قانونی ازدواج در آن دوره

قانون حمایت از خانواده که در آن زمان لازم‌الاجرا بود، سنین مشخصی را برای ازدواج تعیین کرده بود، اما اجرای آن در برابر عرف و فرهنگ سنتی دشوار به نظر می‌رسید. این شکاف بین قانون و واقعیت جامعه منجر به چالش‌هایی در ساختار خانواده و افزایش نرخ طلاق شد.

• بررسی‌ها حاکی از آن بود که ازدواج در سن کم، بنیان‌های روانی و اجتماعی لازم برای یک زندگی مشترک پایدار را فراهم نمی‌کرد.
• کارشناسان بر ضرورت توجه به پیامدهای بلندمدت این پدیده تأکید داشتند.

روزنامه اطلاعات در گزارش خود به صراحت اعلام کرد: «علت اصلی طلاق سن کم زوج‌هاست.»

یکی از کارشناسان حاضر در گزارش اشاره کرد: «بیش از نیمی از زوج‌های کم سن، موفق به تشکیل یک زندگی پایدار نمی‌شوند.»

این گزارش تاریخی سندی مهم از تلاش‌های اولیه برای مقابله با کودک همسری و پیامدهای اجتماعی آن در تاریخ معاصر ایران است که نشان می‌دهد چالش‌های مربوط به سن ازدواج، دغدغه اصلی متولیان امور قضایی و اجتماعی در آن دوران بوده است.