ادعای سرپرست گروه عاشیقلار: موسیقی آذربایجان زنده و پویاست
فرامرز گلزارفرد، سرپرست گروه «آذربایجان عاشیقلار راهاب» در حاشیه جشنواره موسیقی فجر، بر زنده بودن موسیقی عاشیقی و سنتی آذربایجان تأکید کرد و تفاوتهای این سبک با موسیقی مقامی و استانبولی را برشمرد.
موسیقی عاشیقی آذربایجان؛ جریانی زنده و ریشهدار
فرامرز گلزارفرد، سرپرست گروه موسیقی «آذربایجان عاشیقلار راهاب»، در گفتگو پیرامون اجرای گروهشان در جشنواره موسیقی فجر ادعا کرد که موسیقی عاشیقی آذربایجان یکی از بالاترین جریانهای زنده موسیقایی در این منطقه است. وی با اشاره به نهمین دوره حضور خود در این جشنواره، تأکید کرد که حمایت مستمر مردم از موسیقی سنتی و عاشیقی، رمز پویایی این هنر اصیل است. رپرتوار اجرایی گروه شامل ملودیهای فولک مردمی مانند “لالهله” و “کوچللر” بود، به علاوه قطعاتی که با هدف ایجاد وحدت اقوام و متناسب با حال و هوای ملی تنظیم شده بودند.
اعضای گروه شامل عاشیق پیشکسوت نوروز چمنی (نوازنده قوپوز و خواننده)، عباس رسولزاده (خواننده)، فرامرز گلزارفرد (نوازنده بالابان) و نوازندگان سازهای کوبهای چون مرتضی مرشدی، امیرحسن ستاری و فرهاد صفیزاده بودند. گلزارفرد به تفاوتهای بنیادین میان موسیقی مقامی و موسیقی عاشیقی اشاره کرد؛ در حالی که موسیقی مقامی از سازهایی مانند تار و کمانچه استفاده میکند، موسیقی عاشیقی بر محوریت سازهایی چون بالابان، قوپوز و دایره شکل گرفته است.
جایگاه موسیقی عاشیقی در فرهنگ و تاریخ
موسیقی عاشیقلار دارای پیشینه بسیار قدیمی و ریشهداری است و از دل زندگی مردم برآمده است. این موسیقی آینهای از تاریخ و سختیها و شادیهای مردم است. طبق گفته گلزارفرد، دستگاه “سهگاه” در آذربایجان شناسنامه موسیقایی منطقه محسوب میشود که روایتی از مظلومیتها و اتفاقات گذشته را در خود دارد. بسیاری از نغمههای عاشیقی از لالایی مادران یا آوازهای حماسی نشأت گرفتهاند.
- موسیقی عاشیقی در مجالس شادی و عروسیها حضوری پررنگ دارد و نشاندهنده حیات آن در جامعه است.
- تفاوتهای ساختاری و نغمگی میان موسیقی آذری و موسیقی استانبولی قابل توجه است و هر کدام هویت مستقلی دارند.
- جشنوارههای تخصصی عاشیقی نقش مهمی در حفظ و تداوم این موسیقی ایفا میکنند.
- حضور مخاطبان مهمترین نقطه قوت هر جشنواره محسوب میشود؛ بدون مردم، موسیقی معنایی ندارد.
- انتقال نغمهها و روایتها توسط پیشکسوتان به نسل جوان از طریق آموزشگاهها، ضامن تداوم موسیقی آذربایجان است.
“میتوانم با اطمینان بگویم که اگر نخستین نباشیم، جزو بالاترین جریانهای زنده موسیقایی در آذربایجان هستیم؛ چراکه مردم همچنان از موسیقی عاشیقی و سنتی حمایت میکنند و به آن گوش میدهند.”
“موسیقی همیشه از دل مردم برمیآید. اگر بخواهید بدانید مردم یک منطقه چگونه زندگی میکردند و چه تاریخی داشتهاند، باید به موسیقی آنها مراجعه کنید.”
سرپرست گروه تأکید کرد که هرچند نسل جوان به نوآوری علاقهمند است، مرزی میان اصالت و خلاقیت باید تعریف شود تا موسیقی سنتی آسیب نبیند. در نهایت، ریشهدار بودن این هنر تضمین میکند که با حمایت نسل جوان، هرگز منقرض نخواهد شد و صرفاً ممکن است در دورههایی کمرنگ یا پررنگ شود.
