تصاویر دیدنی از بازار شب عید تهران در پنجاه سال پیش

نگاهی به حال و هوای بازار شب عید تهران در نیم قرن پیش

مقاله حاضر به بررسی وضعیت بازار شب عید تهران در حدود پنجاه سال پیش، مصادف با سال ۱۳۵۴ خورشیدی، می‌پردازد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده از رسانه‌های مکتوب آن دوران، از جمله روزنامه اطلاعات در بهمن ماه همان سال، شهروندان تهرانی از هفته اول بهمن ماه تدارکات نوروز ۱۳۵۵ را آغاز می‌کردند. این پدیده نشان‌دهنده اهمیت فرهنگی و اقتصادی مراسم نوروز و لزوم برنامه‌ریزی زودهنگام برای خرید پوشاک و مایحتاج اساسی سال نو بوده است. در آن زمان، خبرنگاران بازار، فعالیت گسترده مردم برای تهیه اقلام مورد نیاز خود را در بازار تهران به تصویر می‌کشیدند.

این گزارش‌های تصویری که در صفحات اقتصادی روزنامه‌ها منعکس می‌شدند، تصویری زنده از اقتصاد ایران در آن برهه زمانی ارائه می‌دهند و نشان می‌دهند که چگونه تقاضای فصلی بر فعالیت‌های تجاری غالب می‌شد. توجه به جزئیات خرید و تردد مردم، به ویژه حضور زنان در فرآیند خرید شب عید، از نکات برجسته این اسناد تاریخی است.

اهمیت تاریخی اسناد آرشیوی

بررسی این اسناد آرشیوی، مانند گزارش‌های روزنامه اطلاعات در دهه ۱۳۵۰، به درک بهتر تاریخ معاصر ایران کمک می‌کند و تفاوت‌ها و شباهت‌های فرهنگی و اقتصادی این دوره با زمان حال را آشکار می‌سازد. این گزارش‌ها نه تنها صرفاً اقتصادی هستند، بلکه بازتابی از سبک زندگی و انتظارات اجتماعی آن دوران ارائه می‌دهند.

• آغاز زودهنگام خریدهای نوروزی: شروع رسمی تدارکات نوروزی از هفته اول بهمن ماه در تهران.
• تمرکز خرید بر اقلام اساسی: پوشاک و مایحتاج ضروری نوروز، محور اصلی خریدها بودند.
• نقش رسانه‌های مکتوب: روزنامه‌ها نقش مهمی در پوشش و گزارش‌دهی تصویری از فعالیت‌های بازارهای شهری داشتند.
• اهمیت اقتصادی نوروز: این مقطع زمانی، نقطه اوج فعالیت‌های تجاری مرتبط با مهم‌ترین جشن ملی ایرانیان بود.

«خبرنگاران بازار رسانه‌های مکتوب در سال ۱۳۵۴ در صفحات اقتصادی نوشتند که شهروندان تهرانی برای خرید پوشاک و مایحتاج نوروز ۱۳۵۵ از هفته اول بهمن راهی بازارها شده‌اند.»

«روزنامه اطلاعات ۱۰ و ۱۱ بهمن ۱۳۵۴ گزارش‌های مصوری در این باره منتشر کرد.»

این تصاویر و گزارش‌های قدیمی نه تنها یک مرجع دیداری برای نسل‌های جدید فراهم می‌کنند، بلکه شواهدی ملموس از چگونگی برگزاری آیین‌های سنتی و وضعیت اقتصادی مرتبط با آن‌ها در بازار تهران در دوران پیش از انقلاب هستند که مطالعه آن‌ها برای درک سیر تحولات اجتماعی و اقتصادی ایران ارزشمند است.