تقسیم، بزرگترین خطای تاریخی آموزش و پرورش از دیدگاه محمد ابراهیم محمدی
کتاب «نهاد تربیتی و راههای نرفته» نقد میکند که رویکرد «تقسیم» در آموزش و پرورش ایران، به جای همافزایی، منجر به پراکندگی و جزیرهای شدن اجزای تربیت شده است. تمرکز بر نظریه «تعمیم فعالیت تربیتی» است.
نقد رویکرد «تقسیم» در آموزش و پرورش ایران
کتاب «نهاد تربیتی و راههای نرفته» نوشته محمدابراهیم محمدی، حاصل بیش از ده سال تجربه نویسنده در آموزش و پرورش ایران و مجموعهای از یادداشتها در باب چالشها و فرصتهای این نهاد است. تمرکز اصلی اثر بر نقد ساختار و فلسفه کارکرد تربیت در نظام آموزشی کشور است. نویسنده ریشه بسیاری از مشکلات مدیریتی را در یک رویکرد غلط تاریخی میداند که آن را «تقسیم» میخواند. به عقیده محمدی، این رویکرد بزرگترین ستم رویکردی و اشتباه تلخ مدیریتی بوده است، زیرا به جای ایجاد همافزایی و پیوند مؤثر بین اجزای مختلف تربیت، منجر به پراکندگی و «جزیرهای شدن» آنها شده و از انسجام تربیتی کاسته است.
نظریه جایگزین: تعمیم فعالیت تربیتی
پایه فکری این کتاب بر نظریهای تحت عنوان «تعمیم فعالیت تربیتی» استوار است که در تقابل مستقیم با رویکرد غالب «تقسیم» قرار میگیرد. این اثر تلاش میکند تا هویت و مأموریت راهبردی آموزش و پرورش را با اقدامات اجرایی آن پیوند دهد. رویکرد کتاب بر مبنای نظریه «تربیت تعمیمی» شکل گرفته و با نگاهی به دکترین انقلاب اسلامی در پرورش «دانشآموز تراز انقلاب»، دیدگاهی نو بر اساس مبانی معرفتی و فرهنگی جدید ارائه میدهد.
حواشی و انحراف از مأموریت اصلی
نویسنده معتقد است که سطحینگری، «جریانسازیهای هیجانی» و نگرشهای پوپولیستی باعث شدهاند که این نهاد حیاتی از مأموریت اصلی خود دور شود. در نتیجه، آموزش و پرورش به جای آنکه «کانون اقتدار، مطالبهگری و میدانداری تربیتی» باشد، به بخشی خنثی و گاه مزاحم در ساختار مدیریتی کشور تنزل یافته است. این اثر کوششی است برای احیا و بازخوانی هویت اصیل نهاد تربیت، با این بینش که آموزش و پرورش صرفاً یک دستگاه اجرایی نیست، بلکه موتور فرهنگی و اجتماعی تحول تمدنی محسوب میشود.
«تقسیم» بزرگترین ستم رویکردی، اشتباه تلخ مدیریتی و خطای تاریخی در آموزش و پرورش ایران بوده است؛ چرا که به جای همافزایی و پیوند میان اجزای تربیت، به پراکندگی و جزیرهای شدن آن انجامیده است.
این اثر، مبتنی بر نظریه «تربیت تعمیمی» نوشته شده و با نگاهی به دکترین انقلاب اسلامی در تربیت دانشآموز تراز انقلاب، دیدگاهی نو و متکی بر مبانی معرفتی و فرهنگی جدید ارائه میدهد.
- تحلیل چالشها و فرصتهای آموزش و پرورش از نگاه یک تجربهدار.
- تأکید بر لزوم برقراری پیوند بنیادین میان هویت راهبردی و اقدامات اجرایی.
- نقد نگاههای پوپولیستی که آموزش و پرورش را از متن مأموریت اصلی خارج کردهاند.
- معرفی نظریه «تعمیم فعالیت تربیتی» به عنوان راهکار اصلاحی.
- بازخوانی آموزش و پرورش به عنوان موتور تحول فرهنگی و اجتماعی تمدنساز.
در نهایت، کتاب «نهاد تربیتی و راههای نرفته» یک فراخوان برای بازاندیشی عمیق در ساختار سازمانی و فلسفه تربیتی کشور است تا بتواند نقش حیاتی خود را در کانون تحولات فرهنگی و اجتماعی ایفا کند و از حالت تبعیت اجرایی خارج شود.
