دیدگاه آیت الله دژکام: مسجد کارآمدتر از ساختار اداری در حل مشکلات مردم است

مسجد، محور حل مسائل مردم و جایگزین ساختارهای اداری

آیت الله لطف اله دژکام، نماینده ولی فقیه در استان فارس، در سومین گردهمایی دبیران امور مساجد شهرستان‌های استان، بر نقش محوری و کارآمدی مسجد به عنوان نهادی مردمی در حل مشکلات جامعه تأکید کرد. وی اظهار داشت که تجربه نشان داده است که مسجد می‌تواند در امور مردم مؤثرتر از بسیاری از نهادهای رسمی و ساختارهای اداری عمل کند. ایشان هشدار دادند که هرگونه نگاه اداری و بروکراتیک به مسجد، حس تعلق مردم به این نهاد مقدس را تضعیف می‌کند، زیرا شیوه مدیریتی متداول در دستگاه‌های اداری برای اداره مساجد کارآمد نیست.

سنت مدیریتی روحانیت، که همواره مبتنی بر تواضع، منطق و حضور میدانی بوده، دلیل اصلی خنثی شدن بسیاری از آسیب‌های اجتماعی عنوان شد. آیت الله دژکام بر لزوم تلفیق خرد جمعی تأکید کرد؛ جایی که جوانان با نگاه نو و خلاقیت خود، و پیشکسوتان با سرمایه تجربه، می‌توانند مسیری نوآورانه را بدون تکرار خطاهای گذشته هموار سازند. همچنین، نقش امام جماعت در تقویت معنویت اجتماعی بسیار حیاتی است، به خصوص در شرایطی که مردم علی‌رغم فشارهای اقتصادی، بر اعتقادات دینی خود پایبند مانده‌اند و این سرمایه نیازمند هدایت معنوی است.

• مسجد باید حلقه اتصال مردم و دولت اسلامی باقی بماند، اما این بدان معنا نیست که از حاکمیت جدا بماند؛ بلکه باید تعامل سازنده میان مردم و نظام برقرار سازد.
• رویکردهای مدیریتی مساجد باید مبتنی بر مشارکت، همدلی و به‌کارگیری ظرفیت‌های موجود باشد تا اثرگذاری اجتماعی آن افزایش یابد.
• اجتناب از رویکردهای تکنوکراتیک و حفظ هویت اصیل مسجد، کلید موفقیت آن در جذب و خدمت‌رسانی به جامعه است.
• ترکیب عقل تجربه پیشکسوتان و خلاقیت جوانان می‌تواند مسیر نوآوری را هموار سازد؛ موضوعی که دژکام آن را “عقل تجربه” و “عقل طبع” نامید.
• مساجد باید جاذبه‌های غیرمادی خود را تقویت کنند تا بتوانند به عنوان پایگاه‌های معنوی و اجتماعی بدرخشند.

“تجربه نشان داده مسجد بیش از بسیاری از نهادهای رسمی، گره‌گشای امور مردم بوده است.”

“سنت مدیریتی روحانیت همواره مبتنی بر تواضع، منطق و حضور میدانی بوده و همین رویکرد باعث شده است بسیاری از توطئه‌ها و آسیب‌های اجتماعی خنثی شود.”

در نهایت، امام جمعه شیراز بر ضرورت حفظ ماهیت مردمی مسجد و عدم تبدیل آن به یک نهاد صرفاً دولتی تأکید کرد، در عین حال که تقویت نقش آن در سامان‌دهی تعاملات سازنده با نظام اسلامی به عنوان وظیفه اصلی امام محله مطرح شد. این امر نشان‌دهنده اهمیت نقش اجتماعی و سازمانی مساجد در تقویت انسجام محلی و ملی است.