تهدید خاموش فرونشست برای میراث تاریخی؛ اصفهان و سمنان در اولویت

فرونشست تهدیدی جدی برای آثار تاریخی ایران

پدیده فرونشست زمین به عنوان یکی از جدی‌ترین چالش‌های پیش‌روی ابنیه تاریخی کشور مطرح شده است. سید رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، پس از بازدید از طرح‌های گردشگری و بناهای تاریخی در سمنان، بر لزوم مقابله با آثار مخرب این پدیده تأکید کرد و از وجود برنامه‌ریزی مدون و فهرست‌بندی برای حفاظت از سازه‌های تاریخی خبر داد. وی اشاره کرد که مشکل فرونشست مسئله‌ای چند دهه‌ای است و راه‌حل آن نیازمند زمان طولانی‌تری خواهد بود و به سرعت قابل حل نیست.

وزارت میراث فرهنگی به صورت جدی وارد بررسی این موضوع شده است. اصفهان به عنوان یکی از مناطقی که بیشترین آسیب را از این پدیده دیده، در اولویت اقدامات کارشناسی و برنامه‌ریزی قرار دارد. دولت با تشکیل ستادی متشکل از ارگان‌های ذی‌ربط، فهرست بناهای درگیر با فرونشست را تهیه کرده است تا اقدامات لازم برای پیشگیری و ترمیم صورت گیرد.

اقدامات در برخورد با فرونشست

کارشناسان میراث فرهنگی در حال انجام مطالعات کارشناسی تخصصی در مورد تأثیر فرونشست بر سازه‌های تاریخی هستند. این اقدامات شامل دسته‌بندی بناهای مستعد برای فرونشست در مناطقی مانند سمنان و سایر نقاط کشور است تا بر اساس اولویت‌بندی، برای آن‌ها برنامه‌ریزی حفاظتی انجام شود. این رویکرد نشان‌دهنده اهمیت راهبردی حفظ میراث فرهنگی در برابر تغییرات محیطی است.

• اصفهان به دلیل شدت فرونشست، یکی از کانون‌های اصلی برنامه‌ریزی مقابله‌ای وزارتخانه است.
• تشکیل ستاد ملی فرونشست با همکاری ارگان‌های مرتبط برای ساماندهی اقدامات حفاظتی صورت گرفته است.
• بناهای تاریخی در سراسر کشور در معرض خطر، فهرست‌برداری شده‌اند تا اقدامات واکنشی لازم انجام پذیرد.
• تاکید بر اینکه حل این معضل «یک‌ماهه و یک‌ساله» نیست و نیازمند رویکرد بلندمدت است.
• در سمنان نیز تلاش بر این است که بناهای آسیب‌پذیر شناسایی و دسته‌بندی شوند.

«فرونشست به عنوان یک بلای خاموش، میراث تاریخی ما را تهدید می‌کند و دولت ستادی برای بررسی این موضوع با اعضای ستادی و ارگان‌های ذی‌ربط تشکیل داده است.»

«تیم کارشناسان میراث فرهنگی بر روی فرونشست کار کارشناسی را در حال انجام دارند و باید بناهای در معرض خطر دسته بندی شوند.»

در مجموع، اولویت‌دهی به مناطقی مانند اصفهان و سمنان و همکاری بین‌بخشی از طریق ستادهای تشکیل‌شده، گام‌های اساسی برای صیانت از گنجینه‌های تاریخی در برابر تهدید فرونشست زمین است؛ امری که نیازمند تخصیص منابع و تداوم نظارت تخصصی در سال‌های آتی خواهد بود.