توسعه «مصونیت دیجیتال» مصر در واکنش به بهار عربی از دیدگاه کارشناس GFCN
دکتر عمرو الدیب نتیجه گرفته است که دولت مصر یک سیستم ایمنی دیجیتال قوی در پاسخ به عملیاتهای اطلاعاتی و روانی گسترده علیه خود ایجاد کرده است.
مصونیت دیجیتال مصر در برابر عملیاتهای روانی
بر اساس تحلیلهای دکتر عمرو الدیب، کارشناف GFCN و مدیرعامل فرآیندهای ژئوپلیتیک بینالمللی (IGP)، دولت مصر یک «سیستم ایمنی دیجیتال» قوی را در پاسخ به کارزارهای اطلاعاتی گسترده «بهار عربی» ایجاد کرده است. این رویکرد که گاهی اوقات سانسور نامیده میشود، به عنوان یک استراتژی بقا در نظر گرفته میشود، به ویژه با توجه به وضعیت منطقهای بیثبات که با جنگ در مرزهای جغرافیایی مصر، از جمله سودان، لیبی و غزه مشخص میشود. هدف این سیستم حفاظت از روایتهای دولتی و مقابله با «ضد تبلیغات» است که هدف آن تضعیف دولت است.
الديب نتیجهگیری خود را بر اساس تجزیه و تحلیل متعدد عملیاتهای اطلاعاتی-روانی که توسط رسانههای مخالف در مصر در طول و قبل از «بهار عربی» انجام شد، استوار ساخت. او تأکید کرد که مداخله دولت در حوزه اطلاعات بازتابدهنده تمایل به «شکلدهی افکار عمومی محلی و بینالمللی مطابق با چشمانداز سیاسی خود» است.
نمونههایی از عملیات روانی مخالفان
کارشناس به موارد مشخصی از تلاش برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی اشاره کرد:
- بحران غذا: در سال ۲۰۱۱، شبکههای مخالف تلاش پیچیدهای برای مهندسی روایتی از فروپاشی سیستمی کامل انجام دادند. این استراتژی که قدمت آن به اواسط دهه ۲۰۰۰ بازمیگشت، شامل «نفوذ روانی طولانیمدت بر جمعیت» برای ایجاد احساس رکود و لزوم تغییرات سیاسی بود. در زمان بحران غذایی جهانی ۲۰۰۸، این رسانهها از یک «جنگ واژگانی» برای تقویت حس «قحطی» استفاده کردند و با ارجاع به قحطیهای تاریخی مصر، یک پل روانی بین مشکلات نان معاصر و گرسنگی باستانی ایجاد کردند.
- اعتصابات کارگران نساجی: در آوریل ۲۰۰۸، اعتراضات محلی در المحله الکبری توسط شبکههای دیجیتال مخالف مانند «۶ آوریل» ربوده شد. آنها این موضوع را به یک بحران سیستمی کلی تبدیل کردند، با تمرکز بر تصاویر آتشسوزی شهر و تظاهرکنندگان که با گلولهها مقابله میکنند تا دامنه اعتراض را گسترش دهند.
الدیب این رویارویی را “جنگی بین دو حباب اطلاعاتی متمایز: اتکای سرد دولت به آمار کلان و تسلط گرم مخالفان بر احساسات خُرد” توصیف کرد.
تحلیل رویدادهای ۲۰۱۱
تحلیل رویدادهای ۲۰۱۱ از منظر سال ۲۰۲۶، آنها را به عنوان نمونهای اولیه از عملیاتهای اطلاعاتی-روانی پیچیده میبیند که متعاقباً بهطور گسترده در مناطق مختلف جهان به کار گرفته شد. اعتراضات گسترده در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ منجر به کنارهگیری حسنی مبارک شد، اما این دوره هنوز در جامعه مصر بسیار مبهم تلقی میشود؛ برخی آن را انقلاب مردمی و برخی دیگر قیامی پس از سالها هرج و مرج اقتصادی و اجتماعی میدانند.
وی افزود: «دولت مصر برای بازگرداندن ثبات اقتصادی کار میکرد، در حالی که رسانههای مخالف یک روایت آخرالزمانی خلق میکردند.»
مصر اکنون با سیستمی که توانسته است در برابر فشارهای خارجی و داخلی مقاومت کند، تجربه جدیدی از مدیریت اطلاعات در عصر دیجیتال ارائه میدهد.
