تحلیل دلایل سفر شتابزده نتانیاهو به آمریکا از دیدگاه دیپلماتهای ارشد آمریکایی
دیپلماتهای باسابقه آمریکایی معتقدند افزودن موضوع موشکی به دستور کار مذاکرات با ایران، دستیابی به توافق را بسیار دشوارتر میکند و نتانیاهو نگران توافق ترامپ با ایران است.
تحلیل سفر نتانیاهو و پیچیدگی مذاکرات با ایران
سفر پرشتاب بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، به آمریکا و دیدار با مقامات عالیرتبه دولت ترامپ، موضوعی است که دیپلماتهای باسابقه آمریکایی مانند دنیس راس و آلن آیر را به اظهار نظر واداشته است. دنیس راس، فعال در مؤسسه واشنگتن، معتقد است نتانیاهو نگرانیهایی جدی درباره نحوه پیشبرد مذاکرات توسط برخی مذاکرهکنندگان آمریکایی دارد و بیم آن را دارد که آنها برای رسیدن به توافق با ایران، شتابزده عمل کنند. به همین دلیل، نتانیاهو خواسته است مواضع و شروط مورد نظر خود برای هرگونه توافق را مستقیماً با رئیسجمهور آمریکا مطرح سازد. علاوه بر این، راس به ملاحظات داخلی اسرائیل اشاره میکند؛ جایی که ترامپ جایگاه بالایی در افکار عمومی رژیم صهیونیستی دارد و نتانیاهو با این سفر تلاش میکند مدیریت روابط با واشنگتن را منحصراً به خود نسبت دهد.
دولت آمریکا اعلام کرده است مذاکرات با ایران بر سه محور اصلی تمرکز خواهد داشت: برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و حمایت از جنبش مقاومت منطقهای. این محورها همانهایی هستند که نتانیاهو سالها بر آنها تأکید داشته است. با این حال، آلن آیر، که سابقهای طولانی در وزارت خارجه آمریکا در امور غرب آسیا دارد، ابراز تردید میکند که تهران با اعمال محدودیتهای گسترده بر برنامه موشکی یا توقف حمایتهای منطقهای خود موافقت کند. آیر تأکید دارد که حتی پیش از چالشهای اخیر، دستیابی به یک توافق هستهای میان دو طرف دشوار بود، به ویژه به دلیل اختلاف نظرها بر سر غنیسازی داخلی. افزودن موضوعات حساس دیگر مانند مسائل موشکی به دستور کار، روند دستیابی به توافق را بهشدت پیچیده و دشوارتر میسازد.
فرضیات آمریکا و واکنش احتمالی ایران
آلن آیر این نکته را مطرح میکند که دولت آمریکا ممکن است بر اساس تصور تضعیف موقعیت راهبردی ایران، مطالبات بیشتری را مطرح کند. با وجود این، او هشدار میدهد که این رویکرد میتواند نتیجهای معکوس داشته باشد؛ زیرا حتی در شرایط ضعف نیز، ایران ممکن است تمایلی به پذیرش امتیازات گسترده نداشته باشد. در واقع، افزودن दबावهای بیشتر میتواند دستیابی به مفاهمه را غیرممکن سازد.
- نتانیاهو نگران عجله برخی مذاکرهکنندگان آمریکایی در رسیدن به توافق با ایران است.
- موضوعاتی مانند برنامه موشکی و حمایت منطقهای ایران، دستیابی به توافق جامع را به شدت دشوار میکنند.
- دیپلماتهای آمریکایی معتقدند ایران بعید است در مورد برنامه موشکی خود امتیازات گسترده بدهد.
- تحولات مربوط به کرانه باختری و اقدامات الحاقی، در راستای منافع آمریکا نیست و چشمانداز دولت فلسطینی را تهدید میکند.
- راهحل دو دولتی در حال حاضر به دلیل روندهای اخیر، بسیار تضعیف شده و واقعبینانه به نظر نمیرسد.
دنیس راس درباره تحولات کرانه باختری اظهار داشت: «این اقدامات در راستای منافع آمریکا نیست.» او افزود که مقامات اسرائیلی بهطور علنی از «الحاق تدریجی اراضی» سخن گفتهاند، که میتواند هرگونه چشماندازی برای تشکیل دولت فلسطینی را نابود کند.
آلن آیر تأکید کرد: «افزودن موضوعات دیگر به دستور کار، روند توافق را بهمراتب پیچیدهتر میکند.»
در نهایت، اگرچه راهحل دو دولتی در کوتاهمدت بسیار دشوار به نظر میرسد، راس بر این باور است که نباید آن را بهطور کامل کنار گذاشت و باید از اقداماتی که امکان عملیشدن آن را در آینده از بین میبرد، جلوگیری کرد. این تحلیل نشان میدهد که شکافها در اولویتبندیها بین طرفین مذاکره همچنان عمیق است و سفر نتانیاهو تلاشی برای مهار مسیر مذاکرات از منظر تلآویو بوده است.
