اهمیت جذابیت محتوای آموزشی بر تمرکز دانشآموزان در محیطهای پر سر و صدا
مطالعهای جدید نشان میدهد که جذابیت محتوای آموزشی در حفظ تمرکز دانشآموزان در محیطهای پر سر و صدا، مؤثرتر از تلاش برای حذف کامل نویز محیطی است.

جذابیت محتوای آموزشی، کلید تمرکز دانشآموزان
مطالعهای جدید که توسط دانشگاه بار-ایلان انجام شده است، بر نقش اساسی جذابیت محتوای آموزشی در حفظ تمرکز و توجه دانشآموزان تأکید میکند، حتی زمانی که در محیطهای نویزی قرار دارند. این تحقیق که فعالیت مغزی (EEG) و برانگیختگی فیزیولوژیک شرکتکنندگان را در حین تماشای یک ویدئوی آموزشی ۳۵ دقیقهای ثبت کرد، نشان میدهد که تعامل فعال مغز با محتوای معنادار، میتواند بر مزاحمتهای صوتی غلبه کند. ویدئوها در دو بخش ارائه شدند: یکی در محیط آرام و دیگری همراه با صداهای ساختوساز مانند دریل یا چکشهای بادی. ارزیابیهای شرکتکنندگان نشان داد که جذابیت محتوا مستقیماً با میزان درگیری آنها مرتبط است.
نتایج منتشر شده در نشریه npj Science of Learning تأیید کردند که هنگامی که محتوا برای دانشآموز جذاب بود، فعالیت مغزی آنها با گفتار مدرس همسو باقی ماند، حتی با وجود نویز پسزمینه. در مقابل، محتوای کمجذاب منجر به الگوهای مغزی مرتبط با حواسپرتی و افزایش برانگیختگی فیزیولوژیک شد که خستهکننده بودن تلاش برای تمرکز بر مطالب غیرجذاب را نشان میدهد. اگرچه صداهای متناوب مزاحمت بیشتری نسبت به صداهای مداوم ایجاد میکردند، اما تأثیر کلی نویز محیطی، در برابر علاقه یادگیرنده به محتوا ناچیز بود.
- درگیری لحظهای شاگردان، مهمترین عامل پیشبینیکننده توجه و درک مطلب است.
- طراحی محتوای جذاب، راهکاری مؤثرتر از کنترل صرف نویز محیطی برای حفظ تمرکز است.
- محتوای جذاب باعث میشود مغز بهصورت فعال در میان آشوب محیطی درگیر شود.
- فعالیت مغزی در مواجهه با محتوای جذاب، با گفتار مدرس همگام باقی میماند.
- تلاش برای تمرکز بر محتوای کمجذاب منجر به خستگی و افزایش استرس فیزیولوژیک میشود.
دکتر «الانا زیون گولومبیک»، پژوهشگر اصلی این تحقیق، اظهار داشت: “مغز ما فقط گیرنده منفعل اطلاعات نیست؛ بلکه زمانی که محتوا برای ما معنادار یا جذاب باشد، حتی در میان آشوب محیطی بهصورت فعال درگیر میشود.” این مطالعه تأییدی بر این موضوع است که در محیطهای آموزشی مدرن شامل کلاسهای آنلاین، کافهها یا منازل، کنترل کامل نویز همیشه امکانپذیر نیست و تمرکز باید بر کیفیت و جذابیت محتوا باشد.
این یافتهها قابلیت تعمیم به ویدئوهای آموزشی دوبعدی را دارند که سهم بزرگی در آموزش امروزی ایفا میکنند. تیم پژوهشی قصد دارد تحقیقات آتی خود را بر روی تحلیل تغییرات لحظهای درگیری دانشآموزان و نحوه مقابله آنها با عوامل مزاحم واقعی، با استفاده از معیارهای نوروفیزیولوژیک دقیقتر، متمرکز کند.


