کاهش ۲۰ درصدی خطر زوال عقل با نوشیدن منظم قهوه و چای
مطالعهای گسترده که سوابق پزشکی ۱۳۰هزار نفر را بررسی کرد، نشان میدهد مصرف منظم کافئین در چای و قهوه، عملکرد شناختی را بهبود بخشیده و خطر زوال عقل را تا ۲۰ درصد کاهش میدهد.
پژوهش ارتباط مصرف چای و قهوه با سلامت مغز
یافتههای اخیر دانشمندان دانشگاه هاروارد، مبتنی بر بررسی سوابق پزشکی بیش از ۱۳۱ هزار داوطلب در یک بازه ۴۰ ساله، ارتباط معناداری بین مصرف منظم قهوه و چای حاوی کافئین و کاهش خطر ابتلا به زوال عقل را نشان میدهد. طبق این مطالعه که نتایج آن در ژورنال American Medical Association منتشر شده، افرادی که روزانه مقادیر متعادلی از این نوشیدنیها را مصرف میکنند، عملکرد شناختی بهتری داشته و نرخ افت شناختی کمتری نسبت به افراد غیرمصرفکننده تجربه میکنند. تحقیقات مشخص کردهاند که نوشیدن روزانه دو تا سه فنجان قهوه کافئیندار یا یک تا دو فنجان چای، میتواند خطر ابتلا به زوال عقل را بین ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهد. این تأثیر مثبت بهطور خاص در نمونههای بدون کافئین مشاهده نشد، که این موضوع اهمیت نقش کافئین در این فرآیند را پررنگ میکند.
مکانیسمهای حفاظتی کافئین و پلیفنولها
نویسندگان ارشد این پژوهش توضیح میدهند که ترکیبات فعال در قهوه و چای، بهویژه کافئین و پلیفنولها، نقش مهمی در حفظ سلامت مغز ایفا میکنند. این ترکیبات به کاهش استرس اکسیداتیو کمک کرده و سلامت متابولیک کلی بدن را بهبود میبخشند. به عنوان مثال، کافئین با کاهش نرخ بروز دیابت نوع ۲ مرتبط است که دیابت خود یکی از عوامل خطر شناختهشده برای زوال عقل محسوب میشود. بهبود عملکرد شناختی در این گروه از مصرفکنندگان، یک نکته قابل توجه است.
- مصرف متعادل چای و قهوه (تقریباً ۲ تا ۳ فنجان قهوه یا ۱ تا ۲ فنجان چای) بیشترین تأثیر حفاظتی را دارد و مصرف مازاد بر این مقدار، فواید بیشتری را نشان نمیدهد.
- پس از بررسیها، تنها مصرف قهوه کافئیندار با کاهش خطر زوال عقل مرتبط بود و تأثیر مشابهی برای قهوه بدون کافئین یافت نشد.
- محققان تأکید میکنند که این نوشیدنیها نباید به عنوان یک “سپر جادویی” در نظر گرفته شوند، بلکه بخشی از یک سبک زندگی سالم هستند.
- نیمی از موارد زوال عقل با اصلاح سبک زندگی مانند کنترل وزن، مدیریت فشار خون و پرهیز از سیگار و الکل قابل پیشگیری است.
یو ژانگ، نویسنده ارشد مطالعه، توضیح میدهد: “کافئین و پلیفنولها استرس اکسیداتیو را کاهش و سلامت متابولیک را بهبود میدهند.”
با این حال، محققان نسبت به نتیجهگیری قطعی احتیاط میکنند و به پدیده احتمالی “علیت معکوس” اشاره میکنند؛ به این معنا که شاید افرادی که از قبل مشکلات خواب داشتهاند (که خود ریسک زوال عقل است)، عمداً از مصرف کافئین پرهیز کردهاند. همچنین کافئین میتواند اثرات متناقضی داشته باشد، از جمله افزایش فشار خون در برخی افراد که برای مغز مضر است.
این تحقیق نشان میدهد که حفظ عملکرد شناختی نیازمند یک رویکرد جامع است؛ جایی که مصرف متعادل قهوه و چای در کنار ورزش منظم، خواب باکیفیت و رژیم غذایی سالم جای میگیرد.
در نهایت، اگرچه شواهد قوی بر لزوم ادغام چای و قهوه در رژیم غذایی روزانه برای پشتیبانی از سلامت مغز دلالت دارند، اما این اقدام باید در ترکیب با سایر اصلاحات کلی سبک زندگی برای پیشگیری از زوال عقل انجام پذیرد.
