روش‌های شناسایی امام زمان (عج) از مدعیان دروغین مهدویت

معیارهای تشخیص امام زمان (عج) از مدعیان دروغین

باور به ظهور حضرت صاحب‌الزمان (عج) به عنوان نجات‌دهنده بشریت، با وجود جذابیت فراوان، زمینه‌ساز سوءاستفاده مدعیان دروغین شده است. برای منتظران و شیعیان، تشخیص امام واقعی از افراد فریبکار امری حیاتی است که در روایات اهل‌بیت عصمت و طهارت بر آن تأکید شده است. این معیارها به منتظران کمک می‌کنند تا در زمان ظهور، از قافله ایشان عقب نمانند و دچار ضلالت نشوند. یکی از اولین و مهم‌ترین ملاک‌ها، مطابقت کامل رفتار و گفتار مدعی با شریعت اسلام است، زیرا امام زمان (عج) دارای مقام عصمت است و هیچ‌گونه تخطی از احکام الهی از ایشان قابل تصور نیست. ویژگی‌های معنوی و رفتاری مانند سکینه، وقار، علم، ورع و حلم از جمله مشخصات ذاتی امام معصوم شمرده می‌شوند.

عالَم دین و پیروی از علمای وارسته نیز معیار مهمی در این زمینه است؛ چرا که امام زمان (عج)، پیروان خود را در دوران غیبت به اطاعت از فقها و مراجع دین امر فرموده‌اند. لذا مواضع قاطع علمای شیعه علیه مدعیان دروغین می‌تواند حجت را بر منتظران تمام کند و به تشخیص سره از ناسره کمک نماید.

اهمیت نسب و علائم حتمی ظهور

معیار قطعی دیگری که در روایات شیعه وجود دارد، نسب مشخص حضرت مهدی (عج) است. هویت پدر و مادر و زمان ولادت ایشان مسجل بوده و با استناد به اسناد تاریخی و ثبت احوال معاصر، مدعیانی که فاقد این نسب هستند، به سادگی قابل شناسایی‌اند. هرچند ممکن است برخی تلاش کنند اسناد را جعل کنند، اما علائم ظهور، به‌ویژه علائم حتمی، یاری‌رسان خواهند بود. از میان علائم نظیر ظهور سفیانی، قیام یمانی، کشته شدن نفس زکیه، خسف بیدا و صیحه آسمانی، تنها خسف بیدا و صیحه آسمانی از قابلیت تطبیق کمتری برخوردارند و به‌عنوان نشانه‌های معجزه‌آسا قابل تأمل‌اند. به‌خصوص صیحه آسمانی که در روایات آمده است، امام زمان را با نام و مشخصات کامل معرفی خواهد کرد و حجت نهایی بر مردم خواهد بود.

«اگر کسی مدعی مهدویت شد، از او درباره مسائل بزرگی که همانند امام پاسخ آن را می‌دهد، سؤال کنید.»

اتکا به علوم غیبی و سنجش با سؤالات دشوار

در صورت ابهام با وجود تمام معیارها، معیار غیرقابل تخلف، احراز اتصال فرد مدعی به علوم غیبی است که مختص ائمه معصومین می‌باشد. با طرح سؤالاتی که پاسخ آن‌ها فراتر از دانش عادی بشر و حتی جن باشد، می‌توان حقانیت مدعی را سنجید. همانطور که امام صادق (ع) فرموده‌اند، باید مسائل عظیمی پرسیده شود که تنها امام معصوم توان پاسخگویی به آن‌ها را دارد. این روش تاریخی، مانند واقعه‌ای که در تشخیص امامت امام جواد (ع) به کار رفت، برای سنجش مدعیان مهدویت نیز کارآمد است.

علم جنیان نیز هرچند از دانش بشری فاصله دارد، اما احاطه کامل بر عالم غیب و پاسخگویی به چالش‌های علمی اساسی، از توان آنان خارج است؛ زیرا دسترسی آن‌ها به عالم غیب مطابق آیه قرآن، با تیرهای شهاب محافظت می‌شود.

نتیجه‌گیری نهایی

با وجود تکرار ادعاهای مهدویت در طول تاریخ، وجود معیارهای روشن و مستحکم در روایات شیعه، امکان تشخیص صادق از کاذب را میسر می‌سازد. تمرکز بر عصمت، پایبندی به شریعت، تأیید علما، احراز نسب و در نهایت، توانایی پاسخگویی به اخبار غیبی که مختص مقام امامت است، از ابزارهای اصلی منتظران برای درک حقیقت ظهور است.