کاهش جزئی قیمت نفت در پی تنشهای ژئوپلیتیکی و نگرانیها از عرضه
کاهش اندک قیمت نفت در معاملات سهشنبه در حالی رخ داد که هشدارهای آمریکا درباره تنگه هرمز و تنشهای خاورمیانه، بازار را تحت تأثیر قرار داده و نگرانیها از اختلال عرضه ادامه دارد.
نوسانات بازار نفت تحت تأثیر تنشهای منطقهای
بهای نفت خام در معاملات روز سهشنبه کاهشی جزئی را تجربه کرد، هرچند تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه همچنان عاملی کلیدی در عدم ثبات بازار باقی مانده است. قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ۰.۰۶ درصد کاهش به ۶۹ دلار و ۳ سنت رسید و نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) نیز ۰.۰۶ درصد افت کرد و ۶۴ دلار و ۳۱ سنت معامله شد. این نوسانات در پی افزایش بیش از یک درصدی قیمتها در روز دوشنبه رخ داد که پس از توصیه وزارت حملونقل آمریکا به کشتیهای تجاری برای فاصله گرفتن از آبهای سرزمینی ایران و عدم اطاعت از دستورات بازرسی نیروهای ایرانی صورت گرفته بود. تمرکز بازار بر تنگه هرمز است، زیرا حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از این آبراه راهبردی عبور میکند و هرگونه تشدید تنش در آن میتواند تهدیدی جدی برای عرضه جهانی نفت محسوب شود. ایران و دیگر اعضای اوپک نظیر عربستان سعودی، بخش عمده صادرات خود را از این مسیر انجام میدهند.
ارزیابی مذاکرات و تحریمهای جدید
با وجود آغاز مذاکرات هستهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان، تحلیلگران همچنان نسبت به احتمال تشدید تنشها، سختتر شدن تحریمها یا مسدود شدن موقت تنگه هرمز ابراز نگرانی میکنند که این عوامل به حساسیت بازار افزوده است. در جبههای دیگر، اتحادیه اروپا پیشنهاد گسترش دامنه تحریمهای نفتی علیه روسیه را مطرح کرده است؛ بهطوریکه در اقدامی بیسابقه، بنادر کشورهای ثالثی مانند گرجستان و اندونزی که در جابهجایی نفت روسیه نقش دارند، هدف تحریم قرار میگیرند. این اقدام در چارچوب تلاشهای اروپا برای کاهش درآمدهای نفتی روسیه در جنگ اوکراین ارزیابی میشود.
تغییر الگوهای خرید منطقهای
همزمان با این تحولات، گزارشها حاکی از تغییراتی در الگوی خرید مشتریان عمده مانند هند است. اعلام خرید شش میلیون بشکه نفت خام توسط شرکت «ایندین اویل» از غرب آفریقا و خاورمیانه، نشانهای از تلاش هند برای کاهش بخشی از خرید نفت خود از روسیه در راستای توافقات تجاری احتمالی با آمریکاست.
- تأثیر تنگه هرمز: این گذرگاه حیاتی بهعنوان اصلیترین عامل ریسک ژئوپلیتیکی برای قیمت نفت تلقی میشود.
- توصیههای ایمنی آمریکا: هشدارهای جدید آمریکا به کشتیهای پرچم این کشور در مورد حضور در نزدیکی آبهای ایران، بر تنشها افزوده است.
- سیاستهای تحریمی اروپا: تلاش اتحادیه اروپا برای هدف قرار دادن نقش واسطهای بنادر در توزیع نفت روسیه.
- نقشآفرینان اصلی: اوپک، روسیه، و کشورهای مصرفکننده مانند هند در معادلات جهانی نفت دخیل هستند.
- وضعیت عرضه: نگرانیها از اختلال در عرضه، به دلیل تنشها، عامل اصلی حفظ قیمتها در سطح بالا بوده است.
«هرگونه تشدید تنش در این گذرگاه راهبردی میتواند تهدیدی جدی برای عرضه جهانی نفت باشد.»
«تحلیلگران معتقدند با وجود فضای محتاطانه مذاکرات، ابهام درباره احتمال تشدید تنشها همچنان بر حساسیت بازار نفت افزوده است.»
در مجموع، بازار نفت در حال حاضر بین کاهش ریسکهای کوتاهمدت و عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی و تحریمی گستردهتر در نوسان است. تحولات مربوط به تنگه هرمز و تاثیر آن بر جریان صادرات کشورهای تولیدکننده، مستقیماً بر قیمتهای جهانی تأثیر میگذارد.
