تأکید سعید الهی بر لزوم بازگشت جشنواره فجر به مأموریت گفتمانسازی انقلاب اسلامی
سعید الهی، تهیهکننده سینما، تأکید کرد که جشنواره فیلم فجر باید نقش تاریخی خود را در تبیین گفتمان انقلاب اسلامی احیا کرده و از تبدیل شدن به رویدادی صرفاً تشریفاتی پرهیز کند.
نقش جشنواره فیلم فجر در گفتمان انقلاب اسلامی
سعید الهی، تهیهکننده سینما، در آستانه سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، بر اهمیت تاریخی جشنواره فیلم فجر به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای فرهنگی جمهوری اسلامی تأکید کرد. وی بیان داشت که فجر از ابتدا صرفاً مکانی برای نمایش فیلمها نبوده، بلکه بستری اساسی برای بازنمایی ارزشهایی نظیر استقلال، عدالتخواهی، هویت ملی و مقاومت فرهنگی از طریق زبان هنر بوده است. الهی معتقد است که این رویداد در گذشته نقش مرجع و جهتدهنده به سینمای ایران را ایفا میکرد و بسیاری از جریانهای مؤثر سینمای پس از انقلاب یا در دل آن شکل گرفتند یا مشروعیت فرهنگی یافتند؛ با این حال، این نقش محوری در سالهای اخیر کمرنگ شده است. وی این وضعیت را ناشی از ضعف خلاقیت در سوژهیابی و نگاه محافظهکارانه در تولید میداند که منجر به تکرار مضمونی و فرمی در آثار میشود، زیرا بخش قابل توجهی از فیلمها نه بر اساس مسائل واقعی جامعه، بلکه بر اساس حدس و گمان از سلیقه جشنواره تولید میگردند.
چالشهای جشنواره و جامعه سینمایی
الهی انتقاد شدیدی به رویکرد منفعلانه بخشی از جامعه هنری وارد کرد و اظهار داشت که سینماگر مسئول نباید منتظر سفارش یا شرایط ایدهآل بماند. به نظر وی، سینماگر باید تحولات اجتماعی، چالشهای نسلی و مسائل کلان کشور را پیش از تبدیل شدن به بحران، به سوژه سینمایی تبدیل کند. تولید منفعلانه مستقیماً جشنواره را به سمت پذیرش آثار کمریسک و کماثر سوق میدهد. همچنین، وی نقش دستگاههای فرهنگی را در حمایت جسورانه از آثار خلاق و مسئلهمحور حیاتی میداند. حمایت فرهنگی فراتر از تأمین بودجه است و شامل ایجاد امنیت حرفهای برای فیلمسازانی میشود که به سراغ موضوعات عمیق و راهبردی میروند.
- جشنواره فجر نیازمند بازگشت به مأموریت اصلی خود یعنی تبیین گفتمان انقلاب اسلامی است.
- ضعف خلاقیت و محافظهکاری در تولید، منجر به تکرار مضمونی و فرمی در آثار شده است.
- جامعه سینمایی باید فعالانه مسائل اجتماعی و چالشهای کلان کشور را به موضوع فیلم تبدیل کند.
- نهادهای فرهنگی باید با جسارت بیشتری از آثار پرریسک و مسئلهمحور حمایت نمایند.
- در جنگ روایتها، فجر باید موتور محرک سینمایی با توانایی روایتسازی در تراز انقلاب باشد.
الهی تأکید کرد: «وقتی جشنواره به ویترینی برای نمایش بضاعت محدود فیلمسازان تبدیل میشود، نتیجهای جز تکرار مضمونی و فرمی ندارد.»
وی همچنین افزود: «در چنین فضایی، جشنواره فیلم فجر نمیتواند صرفاً نقش یک ویترین سالانه را ایفا کند و باید موتور محرک سینمایی باشد که توان روایتسازی، اقناع و تولید معنا در تراز انقلاب اسلامی را داشته باشد.»
در نهایت، سعید الهی جمعبندی کرد که اگر جشنواره فیلم فجر نتواند نسبت خود را با انقلاب اسلامی، تحولات اجتماعی و اقتضائات رسانهای امروز بهصورت شفاف بازتعریف کند، بهتدریج سرمایه نمادین خود را از دست خواهد داد و ناخواسته به یک رویداد تشریفاتی تقویم فرهنگی تبدیل میشود.
