تحول سلامت در کرمانشاه: از محرومیت پیش از انقلاب تا قطب سلامت غرب کشور

دستاوردهای عظیم انقلاب اسلامی در حوزه سلامت کرمانشاه

استان کرمانشاه با جمعیتی بالغ بر ۲ میلیون نفر و موقعیت استراتژیک خود در غرب ایران، نمونه‌ای برجسته از تحولات بنیادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی را در حوزه سلامت به نمایش گذاشته است. این استان که تا پیش از سال ۱۳۵۷ با محرومیت‌های درمانی و کمبود شدید زیرساخت‌ها مواجه بود، اکنون به یکی از قطب‌های درمانی غرب کشور تبدیل شده است. این تحول مدیون اراده‌ای است که در طول ۴۷ سال گذشته، تمرکز خود را بر توزیع عادلانه‌تر امکانات و ارتقای شاخص‌های بهداشتی قرار داده است. یکی از مهم‌ترین نمودهای این توسعه، افزایش تعداد شهرستان‌های استان از ۵ به ۱۴ شهرستان بوده که به گسترش خدمات درمانی در نقاط دورافتاده کمک کرده است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه، علی سروش، با تأکید بر لزوم “جهاد تبیین” برای مقابله با سیاه‌نمایی دشمنان، به آمارها و شاخص‌های ملموسی اشاره کرد که نشان‌دهنده این جهش کم‌نظیر هستند. پیش از انقلاب، وضعیت درمانی استان بسیار نامطلوب بود، اما امروز کرمانشاه میزبان مراکز پیشرفته‌ای برای درمان سرطان و بیماری‌های نادر است و تولید علمی آن نسبت به گذشته ۱۵۰۰ برابر افزایش یافته است. این دستاورد نه تنها زیرساخت‌های فیزیکی، بلکه بلوغ علمی و اجرایی نظام سلامت را در مواجهه با بحران‌های جهانی مانند کرونا به اثبات رسانده است.

مهم‌ترین شاخص‌های تحول در حوزه سلامت

تحول اساسی در حوزه سلامت کرمانشاه در شاخص‌های کلیدی زیر مشهود است:

• افزایش امید به زندگی: از ۵۶ سال در ابتدای انقلاب به ۷۸ سال در شرایط کنونی.
• کاهش مرگ و میر مادران: کاهش از ۹۰ به ۳۲ در هر صد هزار تولد.
• کاهش مرگ و میر نوزادان: کاهش از ۷۶ در هزار تولد به ۱۱ در هزار تولد.
• پوشش واکسیناسیون: افزایش پوشش واکسیناسیون کودکان به بالای ۹۸ درصد، که تأثیر چشمگیری در کنترل بیماری‌هایی نظیر سرخک داشته است.
• دسترسی به آب سالم: افزایش دسترسی از ۵۱ درصد در سال ۵۵ به بیش از ۹۹ درصد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه تأکید کرده است: «شاخص‌های سلامت در کشور و به‌ویژه استان کرمانشاه پس از پیروزی انقلاب اسلامی جهشی کم‌نظیر داشته و بسیاری از این شاخص‌ها امروز قابل مقایسه با دوران پیش از انقلاب نیست.»

توسعه زیرساخت‌ها و نیروی انسانی

توسعه زیرساخت‌ها نیز گواهی بر این پیشرفت است. تعداد بیمارستان‌های استان از ۱۶ مرکز در سال ۱۳۵۷ به ۲۸ بیمارستان در سال ۱۴۰۴ رسیده است، و تخت‌های فعال بیمارستانی نیز از حدود ۱۴۰۰ به بیش از ۳۴۰۰ تخت افزایش یافته‌اند. علاوه بر این، تأثیر انقلاب بر نیروی انسانی تخصصی بسیار چشمگیر بوده است:

• تعداد پزشکان: افزایش از ۲۳۹ نفر (شامل تنها ۴۱ متخصص) به ۱۶۰۰ نفر، با بیش از ۱۰۰۰ پزشک متخصص و فوق‌تخصص.
• تعداد آزمایشگاه‌ها: افزایش از ۳۳ مورد به ۱۵۱ آزمایشگاه.
• مراکز فعال بهداشتی: استقرار بیش از ۱۱۰ مرکز خدمات جامع سلامت و ۶۳۲ خانه بهداشت روستایی.

به گفته مسئولین، در حالی که پیش از انقلاب استان با کمبود شدید امکانات مواجه بود، اکنون زیرساخت‌های لازم برای پاسخگویی به نیازهای درمانی جمعیت شهری، روستایی و عشایری به صورت ۱۰۰ درصدی برقرار است.

همچنین برنامه‌های جامعی برای سلامت نسل آینده اجرا شده است، از جمله کاهش شاخص کم‌وزنی کودکان و اجرای برنامه‌های آموزش سلامت بلوغ. غربالگری‌های گسترده بیماری‌های غیرواگیر و استقرار نظام‌های سلامت الکترونیک، نشان‌دهنده ارتقای سطح فنی و مدیریتی سیستم بهداشت و درمان در منطقه غرب کشور است.