ساخت ایمپلنت زیستی با قابلیت جایگزینی لوزالمعده برای درمان دیابت
پژوهشگران ایمپلنت زیستی جدیدی ساختند که نقش لوزالمعده را ایفا کرده و قند خون را بهطور خودکار تنظیم میکند، که میتواند مصرف انسولین را برای دیابتیها پایان دهد.
دستاورد نوین در درمان دیابت: ایمپلنت زنده جایگزین لوزالمعده
پژوهشی مشترک از سوی محققان مؤسسه فناوری تکنیکون و مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) منجر به ساخت یک ایمپلنت زیستی پیشرفته شده است که قادر است عملکرد لوزالمعده را در بدن بیماران دیابتی تقلید کند. این نوآوری که توسط تیمی به سرپرستی «شدی فراح» انجام شده، نقطه عطفی در درمان دیابت نوع یک محسوب میشود و چشمانداز درمان این بیماری را دگرگون میسازد. هدف اصلی این سیستم، جایگزینی کامل تزریقهای روزانه انسولین یا استفاده از پمپهای وابسته است. این دستگاه بهعنوان یک “داروی زنده” عمل میکند، به این معنی که قابلیت رشد، حس کردن سیگنالهای شیمیایی بدن و واکنش بیولوژیکی را داراست، برخلاف دستگاههای مکانیکی مرسوم.
این ایمپلنت از مجموعهای کوچک از سلولهای زنده تولیدکننده انسولین تشکیل شده است که درون یک سپر کریستالی محافظ جایگذاری شدهاند. این ساختار منحصربهفرد به دستگاه اجازه میدهد تا سطح گلوکز خون را بهطور لحظهای پایش کرده و به صورت خودکار دوز مناسب انسولین را وارد جریان خون کند. این فرآیند دقیقاً عملکرد سلولهای سالم لوزالمعده را بازسازی میکند و موجب تنظیم پیوسته قند خون میشود.
غلبه بر چالشهای سیستم ایمنی
یکی از بزرگترین موانع در توسعه لوزالمعدههای مصنوعی زیستی، واکنشهای خودایمنی بدن بوده است؛ جایی که سیستم ایمنی، سلولهای پیوندی را بیگانه تلقی کرده و آنها را از بین میبرد. تیم تحقیقاتی با طراحی سپر کریستالی مهندسیشده، این مشکل دیرینه را حل کرده است. این سپر از بلورهایی تشکیل شده که سلولهای فعال را پنهان نگه میدارد و مانع شناسایی توسط سلولهای ایمنی میشود، در حالی که ساختار شبکهای آن امکان تبادل مواد مغذی و اکسیژن برای حفظ حیات سلولها را فراهم میآورد.
- این ایمپلنت زیستی نیاز به پمپ خارجی یا تزریق روزانه انسولین را از بین میبرد.
- عملکرد آن کاملاً خودکار است و به سامانههای کنترلی خارجی وابسته نیست.
- سلولهای درون ایمپلنت هم نقش حسگر قند خون و هم تولیدکننده انسولین را ایفا میکنند.
- سپر کریستالی توسعهیافته، ایمنی سلولها را در برابر حمله سیستم ایمنی بدن تضمین میکند.
- نتایج این تحقیق مهم در مجله تخصصی Science Translational Medicine منتشر شده است.
«این سیستم سلولی نوآورانه، پتانسیل این را دارد که بیماران دیابتی را از وابستگی دائمی به انسولین رها سازد و کیفیت زندگی آنها را به طور چشمگیری بهبود بخشد.»
«برخلاف دستگاههای مکانیکی، این ایمپلنت بهعنوان یک ارگان مصنوعی زنده عمل میکند که میتواند با تغییرات فیزیولوژیکی بدن سازگار شود.»
بهطور خلاصه، این ایمپلنت زیستی جدید با تقلید دقیق از عملکرد لوزالمعده طبیعی و محافظت از سلولهای تولیدکننده انسولین در برابر سیستم ایمنی، یک راهکار بلندمدت و کاملاً ادغامشونده در بدن برای کنترل دیابت ارائه میدهد که میتواند آینده پزشکی را متحول سازد.
