شکل‌گیری رسالت حضرت موسی(ع) با ندای الهی در سوره قصص

آغاز رسالت حضرت موسی (ع) بر اساس سوره قصص

مجموعه آیات ۲۹ تا ۳۵ سوره قصص، روایتی محوری و نقطه عطفی حیاتی در زندگی حضرت موسی علیه‌السلام را ترسیم می‌کند؛ دوره‌ای که ایشان از زندگی شبانی و غربت در مدین به مقام رسالت الهی ارتقا یافت. این آیات دقیقاً بر وقایعی تمرکز دارند که بر موسی (ع) در مسیر بازگشت به مصر روی داد، جایی که در تاریکی شب، با ندای خداوند مواجه شد و برای مأموریت بزرگ هدایت بنی‌اسرائیل آماده گردید. آیه ۲۹ با پایان مدت قرارداد موسی با شعیب و حرکت او به همراه خانواده آغاز می‌شود. این حرکت، نمادی از گذار از یک دوره زندگی به دوره جدیدی از حیات معنوی و وظیفه است. مشاهده آتش در تاریکی شب، به لحاظ تفسیری، نشانه‌ای از آن است که اضطرار ظاهری (سرما و تاریکی) اغلب مقدمه‌ای برای دریافت پرتو هدایت الهی است.

تجربه وحی و دریافت نشانه‌های الهی

در آیات بعدی، صحنه تجلی الهی و سخن گفتن مستقیم خداوند با موسی (ع) روایت می‌شود. این دیدار، موسی را برای دریافت وحی آماده ساخت و نخستین معجزه برای اطمینان‌بخشی به ایشان اعطا گردید: تبدیل عصا به مار. این معجزه نه تنها تاییدی بر قدرت الهی بود، بلکه تمرینی برای مواجهه با معجزات بزرگ‌تر در آینده محسوب می‌شد. خداوند برای آرامش روانی پیامبر پیش از مواجهه با طاغوت بزرگ، نشانه‌های دیگری نیز به او اعطا کرد؛ از جمله قرار دادن دست در گریبان و خروج آن به صورت سفید و درخشان، که به عنوان نشانه‌های آرامش‌بخش و تثبیت‌کننده وضعیت روحانی موسی عمل کردند.

• تجربه وحی در خلوت شبانه در مسیر بازگشت از مدین.
• دریافت معجزات حیاتی (عصا و دست) به عنوان تضمین الهی.
• بیان دغدغه‌های انسانی موسی (ع) مانند ترس از سوابق گذشته خویش (قتل قبطی).
• درخواست یاری گرفتن از برادرش، هارون، به دلیل ضعف در بیان.
• وعده نصرت، قدرت استدلال و پیروزی بر دشمنان توسط خداوند.

«...ای موسی، اینک برایت از سوی پروردگار تو، هدایت و نشانه‌هایی آورده‌ام تا برای قوم بنی‌اسرائیل فرستاده شوی.»

موسی (ع) در مواجهه با این مسئولیت عظیم، نگرانی‌های انسانی خود را با خداوند در میان می‌گذارد؛ او به قتل ناخواسته یک قبطی در گذشته اشاره می‌کند و بیم دارد که فرعونیان علیه او اقدام کنند. این بخش نشان می‌دهد که رسالت الهی به معنای حذف احساس ترس نیست، بلکه هدایت و مدیریت آن است. بر همین اساس، موسی درخواست می‌کند تا برادرش، هارون، به عنوان یاور و پشتیبان (به دلیل فصاحت کلامی بیشتر هارون)، در کنار او باشد. خداوند این درخواست را می‌پذیرد و وعده استحکام رسالت و پیروزی را می‌دهد.

«پروردگارا، سینه مرا فراخ کن [و دلم را آرام گردان] و کارم را برایم آسان ساز و گره از زبانم بگشای تا سخنانم را بفهمند و وزیری از خاندانم برایم قرار ده، هارون برادرم را، و به وسیله او اوج قدرت ده و او را در کارم شریک ساز.»

این آیات به صورت تدریجی مسیر شکل‌گیری یک پیامبر الهی را به نمایش می‌گذارند؛ از آمادگی درونی و دریافت نشانه‌ها تا تأکید بر اهمیت همکاری و استفاده از پشتیبانی در مواجهه با چالش‌های بزرگ اجتماعی و مقابله با طاغوت زمانه، یعنی فرعون.