حدیث روز: هشدار امام علی (ع) درباره غرق شدن در نعمت‌ها با وجود گناه

حدیث روز: نعمت الهی و زنگ خطر گناه

این متن به تبیین یکی از حکمت‌های ارزشمند امیرالمؤمنین امام علی علیه‌السلام در کتاب نهج‌البلاغه می‌پردازد که به موضوع آزمون الهی در دوران وفور نعمت اشاره دارد. بنا بر این روایت، زمانی که خداوند بدون توجه به گناهان فرد، پی‌درپی نعمت‌های خود را بر او جاری می‌سازد، این خود هشداری جدی است که نباید نادیده گرفته شود. امام علی (ع) در این حکمت می‌فرمایند: «ای فرزند آدم! زمانی که خدا را می‌بینی که انواع نعمت‌ها را به تو می‌رساند در حالی که تو معصیت می‌کنی، از او بترس.» این کلام نشان‌دهنده این حقیقت است که استمرار نعمت‌ها می‌تواند پوششی بر عذاب قریب‌الوقوع باشد و مهلت دادن خداوند به بنده گناهکار، نشانه‌ای از رضایت او نیست، بلکه زمینه‌سازی برای امتحان نهایی و شدیدتر است.

مفاهیم کلیدی این حکمت عبارتند از:

• آزمون نعمت: وفور نعمت در عین ارتکاب گناه، نوعی امتحان سخت الهی است که بسیاری از انسان‌ها در آن مردود می‌شوند.
• استدراج (غفلت تدریجی): هنگامی که خداوند نعمت‌های خود را بر بنده گناهکار سرازیر می‌کند بدون آنکه او را به خاطر گناهانش مجازات کند، این حالتی است که به آن «استدراج» گفته می‌شود و نشانه نزدیک شدن به هلاکت است.
• لزوم خشیت: برخلاف تصور برخی که گمان می‌کنند نعمت زیاد نشانه رضایت الهی است، این روایت بر هشدار و ترس از تداوم این وضعیت تأکید دارد.

«یَا اِبْنَ آدَمَ إِذَا رَأَیْتَ رَبَّکَ سُبْحَانَهُ یُتَابِعُ عَلَیْکَ نِعَمَهُ وَ أَنْتَ تَعْصِیهِ فَاحْذَرْهُ.»

این حکمت پاسخی به کسانی است که خوش‌گمانی کاذب را با غفلت اشتباه می‌گیرند. تقوا و پرهیزکاری باید همواره ملاک سنجش اعمال باشند، نه صرفاً دارایی‌ها و مواهب ظاهری.

بر اساس «نهج‌البلاغه حکمت ۲۵»، هشدار اصلی این است که بنده نباید نعمت‌های بی‌پایان خداوند را دلیلی بر تأیید اعمال زشت خود بداند.

بنابراین، در مسیر زندگی مؤمنانه، نباید از نعمت‌های مادی غافل شد، بلکه باید آن‌ها را فرصتی برای شکر و اصلاح مسیر دانست. تداوم نعمت در بستر گناه، نه آسایش بلکه زنگ خطری جدی است که نیازمند بازنگری فوری ارتباط با خداوند است.