کتاب «هوای دوستی»؛ جستارههایی درباره چرایی میل به دوستی
کتاب «هوای دوستی» اثر مارینا گارسس، منتشر شده توسط نشر اطراف، به بررسی چرایی تمایل انسان به دوستی و تحلیل ابعاد مختلف این رابطه میپردازد.
تحلیل ماهیت دوستی در کتاب «هوای دوستی»
کتاب «هوای دوستی؛ درباره اشتیاق به غریبهها» اثر مارینا گارسِس، فیلسوف و مدرس اسپانیایی، با ترجمه الهام شوشتریزاده توسط نشر اطراف به تازگی منتشر شده است. این اثر تلاشی است برای یافتن پاسخی به پرسش اساسی: چرا به دوستی نیاز داریم؟ نویسنده با نگاهی فلسفی به این مفهوم میپردازد و نشان میدهد که دوستی برخلاف تصور عمومی، امری سهل و پیشپاافتاده نیست، بلکه عرصهای پیچیده، پویا و گاه متزلزل است که با تمنا و ترس پیش برده میشود؛ تمنای دوست داشته شدن بیقید و شرط و ترس از نبودن این پیوند.
جامعه ما اغلب کلمهای مناسب برای توصیف سختیها و تردیدهای دوستیها و همچنین وضعیت فردی که هیچ دوستی ندارد، در اختیار ما قرار نمیدهد. تنهایی ناشی از فقدان دوست، حسی میان ترحم و بدگمانی است. گارسس این ابهام را به «مسئله» تبدیل میکند و میگوید دوستی پیوندی است که ما را نسبت به آنچه هستیم و آنچه انتخاب نکردهایم (مانند خویشاوندی، هویت یا جایگاه اجتماعی) با یکدیگر در قاب مسئله قرار میدهد. هیچ نیروی اجتماعی ما را ملزم به داشتن دوست نمیکند، پس این اشتیاق از کجا ناشی میشود و چه سودی دارد؟
رویکردهای چندگانه به دوستی
«هوای دوستی» صرفاً به دوستیهای سنتی نمیپردازد، بلکه انواع گوناگون پیوندها را بررسی میکند:
- رفاقتهای شکلگرفته در بستر مبارزات اجتماعی و سیاسی
- دوستی با اشیا و حیوانات
- دوستیهای ماجراجویانه یا دوستی با طبیعت
- تحلیل چیستی دوستی زنانه و شکستن معیارهای سنتی مبتنی بر مردانگی
گارسس برای تحلیل این مفاهیم از ابزارهای فلسفه، ادبیات و سینما بهره میبرد و با زبانی روان، درکی عمیقتر ارائه میدهد.
«دوستی آنچنان که به نظر میرسد چیزی مسلم، سهل و پیشپاافتاده نیست.»
«دوستی نه وضعیتی آرمانی و ثابت و ابدی، که تجربهای روزمره و متغیر و متکثر است.»
دوستی به مثابه پذیرش فاصله
یکی از مهمترین دستاوردهای این کتاب تأکید بر این نکته است که دوستی برخلاف بسیاری از پیوندهای عاطفی دیگر، لزوماً از همسانی آغاز نمیشود، بلکه نوعی میل به دیگری ناهمسان در آن وجود دارد. این میل قصد تملک ندارد و به دنبال یکی شدن نیست. دوستی نیرویی است که به جای تلاش برای حذف فاصله، آن را پذیرفتنی، معنادار و حتی بارور میسازد. به عبارت دیگر، دوستی توانایی ماندن در فاصله و حفظ تفاوتها را دارد.
مارینا گارسِس، فیلسوف اسپانیایی، تاکنون آثار متعددی از جمله «فلسفه ناتمام» و «همنشینیهای بد» را به رشته تحریر درآورده است. این کتاب با ۲۴۰ صفحه توسط نشر اطراف به بازار عرضه شده است.
