مذاکرات مسلح؛ ایران دست به ماشه چشم به میز مذاکره
ایران مذاکره را میپذیرد، اما نه زیر سایه ناوهای امریکایی؛ چراغ سبز تهران برای دور تازهای از گفتوگو در حالی مطرح میشود که ایران «دست به ماشه» است.
حاکمیت ایران بر "جزایر سهگانه"، خط قرمز تهران است
موضوع جزایر سهگانه، یعنی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک، همواره یکی از حساسترین محورهای سیاست خارجی ایران بوده است. این جزایر که در قلب خلیج فارس واقع شدهاند، بخش جدانشدنی از حاکمیت تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشوند و تهران هرگونه شکل مذاکرهای را که این اصل اساسی را نادیده بگیرد، مردود میشمارد. یادداشت حاضر به بررسی این دیدگاه میپردازد که ایران آمادگی خود را برای مذاکره اعلام کرده است، اما این آمادگی مشروط به حفظ قدرت بازدارندگی و عدم پذیرش فشار خارجی تعریف میشود. این موضع نشاندهنده رویکردی دوگانه در سیاست خارجی ایران یعنی دیپلماسی فعال همراه با قدرت نظامی است.
ایران اعلام کرده است که در آستانه دور جدیدی از گفتوگوها قرار دارد، اما این مذاکرات تحت شرایطی خاص صورت خواهد گرفت که در آن فشار نظامی و تهدید خارجی جایی نخواهد داشت. به بیان دیگر، تهران بر لزوم گفتگو بر پایه احترام متقابل و در چارچوب حفظ منافع ملی تأکید دارد. هرگونه تلاش برای طرح موضوع تمامیت ایران در میز مذاکره، به مثابه عبور از خط قرمز تعیین شده است.
مذاکره مشروط و قدرت بازدارندگی
شرایط کنونی نشان میدهد که ایران مذاکره را به عنوان ابزاری برای پیشبرد اهداف خود میپذیرد، نه راهی برای عقبنشینی از اصول اساسی خود. این استراتژی به معنای حفظ آمادگی عملیاتی در کنار ارائه پیشنهادهای دیپلماتیک است. این وضعیت را میتوان به عنوان «مذاکره در سایه اقتدار» تعریف کرد.
- حاکمیت قطعی: جزایر سهگانه غیرقابل مذاکره بوده و بخشی اساسی از قلمرو ایران است.
- مشروط بودن مذاکرات: گفتوگوها تنها در صورتی مفید است که بر پایه احترام و عدم فشار خارجی باشد.
- استفاده از کارت بازدارندگی: آمادگی نظامی همزمان با آغاز مذاکرات، یک پیام روشن به طرفین مذاکره ارسال میکند.
- لزوم احترام متقابل: تهران خواستار تعامل بر اساس اصول بینالمللی و عدم مداخله در امور داخلی است.
این معادله نشان میدهد که تهران مذاکره را میپذیرد، اما نه زیر سایه ناوهای امریکایی. هرگونه طرح دوباره این موضوعات تکراری، صرفاً اتلاف وقت و نشانه عدم درک صحیح از عزم ملی ایران است.
موضع ایران در قبال جزایر سهگانه، مبنایی تاریخی و قانونی دارد و این مسئله جزئی از هویت ملی ایران است که هیچگاه مورد معامله قرار نخواهد گرفت.
در نهایت، موضع ایران در قبال مذاکرات، توازن ظریفی میان انعطاف دیپلماتیک و قاطعیت در دفاع از تمامیت ارضی است. مادامی که حاکمیت بر خاک ایران مورد خدشه قرار نگیرد، میز گفتگو باز است؛ در غیر این صورت، ایران از قدرت بازدارندگی خود برای حمایت از منافع ملی استفاده خواهد کرد.
