بازخوانی «دگردیسی‌ها»ی اووید در موزه ریکس: از مجسمه‌های مرمرین تا اشکال آتشفشانی

نمایشگاه «دگردیسی‌ها» در موزه ریکس آمستردام

نمایشگاه جدیدی در موزه ریکس آمستردام با تمرکز بر حماسه‌ی باستانی شاعر رومی، اووید، یعنی «دگردیسی‌ها» (Metamorphoses)، آثاری از استادان کلاسیک تا هنرمندان مدرن را به نمایش می‌گذارد. این نمایشگاه به شکلی جسورانه به بازتفسیر ۲۰ اسطوره از این مجموعه می‌پردازد که موضوعاتی چون تغییر شکل، شور و قدرت طبیعت را بررسی می‌کنند. همان‌طور که تاکو دیبیتس، مدیرکل موزه ریکس، اشاره می‌کند، این داستان‌ها همچنان با دوران نامطمئن امروز ما که همه چیز در حال دگرگونی است، ارتباط دارند؛ «چیزها به اشکال دیگر تبدیل می‌شوند. مردم به افراد دیگر تبدیل می‌شوند.» این نمایشگاه تلفیقی است از آثار هنرمندانی چون کاراواجو، برنینی، رودن و برانکوشی با آثار معاصری که اساطیر را از منظری جدید (به‌ویژه مسائل جنسیتی و قدرت) بازنگری می‌کنند.

بازنمایی اساطیر با دیدگاه‌های مدرن

این مجموعه شامل آثار برجسته‌ای است، از جمله حکاکی‌های جیان لورنزو برنینی در قرن هفدهم از «هرمفرودیت خفته» که بدن دوجنسیتی را به تصویر می‌کشد، گرفته تا مجسمه‌های گچی آگوست رودن که پیکره‌ها را از سنگ خام پدیدار می‌سازد. نکته‌ی قابل توجه، افزودن دیدگاه هنرمندان مدرن، به‌ویژه هنرمندان زن، در بازتفسیر داستان‌هایی است که اغلب خشونت‌آمیز و یک‌طرفه هستند. به عنوان مثال، اثر ناندیپا منتامبو مجسمه برنزی از ژوپیتر در هیئت یک گاو نر را به شکلی قدرتمند و زنانه بازنمایی می‌کند. همچنین، اثر لوئیز بورژوا، مجسمه عنکبوت عظیمی است که داستان آراخنه را تداعی می‌کند که مینروا را به چالش کشید و به عنکبوت تبدیل شد.

• نقد نگاه مردسالارانه به اساطیر و تنوع در بازآفرینی‌های هنری جدید.
• نمایش آثاری با مضامین «فولیکول آتشفشانی» و بدن‌های ترنس که به مفاهیم تغییر هویت می‌پردازند.
• استفاده از رسانه‌های نوین؛ اتاق‌هایی با نمایشگرهای بزرگ که تصاویری مانند مارها بر چهره «جول کرایر» (در نقش مدوسا) را به نمایش می‌گذارند.
• تأکید بر اساطیر به عنوان بازتابی نمادین از ترس‌ها و شورهای انسانی در طول تاریخ فرهنگ.

یکی از تابلوهای توضیحی در نمایشگاه اذعان می‌کند: «عشق‌های او به ندرت مهربانانه هستند – اغلب اجباری و یک‌طرفه.»

فرایتس شولتن، کیوریتور ارشد مجسمه‌سازی، بیان می‌کند: «ما به این واقعیت می‌پردازیم که این داستان‌ها اغلب برای زنان چندان دوستانه نیستند... اینها صحنه‌هایی از فانتزی، از افسانه‌های باستانی و نمادین بودند.»

در نهایت، اگرچه نمایشگاه به محتوای اغلب ناراحت‌کننده این اساطیر می‌پردازد، دیبیتس این مجموعه را نمادی از امید می‌داند. این هنر نشان‌دهنده خشونتی است که تحول به همراه می‌آورد، اما همچنین نرمی و شیرینی آن را نیز نشان می‌دهد. ایده اصلی این است که «همه چیز دستخوش دگردیسی می‌شود اما روح باقی می‌ماند؛ اینجا امید است: ما روح خود را از دست نداده‌ایم.»